نقش ملاکی هیجان اندیشه در رواندرمانی

نقش ملاکی هیجان اندیشه در رواندرمانی

دو طیف هیجانی پویایی روانی و بیتابی روانی به مثابه ملاک کوششها و برنامه مداخلاتی ‏رواندرمانی برای پنج رویکرد متنوّع مورد پژوهشهای ارزشیابی واقع شده اند. «مشاوره گروهی ‏مبتنی بر نظریه انتخاب»، «خلاقیت درمانی»، «تحليل رفتار متقابل»،‏ «درمان مبتنی بر خودشفقتی» ‏و ‏‏«آموزش یک دوره تمرینات پیلاتس» ، پنج رویآورد درمانی بودند که در نمونه های گوناگون ‏آزمودنیها بر اساس دو مؤلّفه بزرگ هیجان اندیشه مورد پژوهش واقع شدند.‏

ذیلاً دستاوردهای شش پژوهش جدید در قلمرو رواندرمانی ارائه می گردد:‏

در بررسی اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر نظریه انتخاب بر احساس ‏غربت، بیتابی روانی و ‏پویایی ‏روانی سی آزمودنی دانشجو در دو گروه پژوهشی یافت شد که رویکرد مزبور موجب کاهش ‏نمره احساس ‏غربت و کاهش بیتابی و افزایش پویایی ‏می گردد.(نیکمراد، اسعدی، روستایی، 2022)‏

در مقایسه دو رویکرد درمانی خلاقیت درمانی و مشاوره گروهی مبتنی بر ‏نظریه انتخاب بر روی ‏چهل و پنج آزمودنی در سه گروه مقایسه ای یافت شد ‏که هر دو رویکرد در افزایش پویایی روانی و ‏کاهش بیتابی روانی اثربخش ‏هستند.(یوسفی جویباری، حسن زاده و فخری، 2017)‏

در بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر خودشفقتی بر بیتابی روانی و تحمل ‏پریشانی هیجانی در زنان ‏مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس یافت شد که این رویکرد درمانی موجب کاهش بیتابی روانی زنان مزبور ‏می شود. (عقیلی، آل رسول، و اصغری، 1401)‏

در بررسی مقایسه ای دو رویکرد درمانی آموزش مبتنی بر نظریه انتخاب و آموزش خلاقیت ‏بر ‏بیتابی روانی و پویایی روانی بر روی چهل و پنج آزمودنی شاغل در بخش بهداشت و درمان یافت شد ‏که اثربخشی هر دو رویکرد یکسان است.(قنبری نژاد، محمدی کوروش؛ امیرفخرایی، حاجی علیزاده، ‏‏1400) ‏در مقایسه اثربخشي دو رویکرد درمانی آموزش مبتني بر نظريه انتخاب و آموزش مبتني بر ‏رويكرد ‏تحليل متقابل بر ‏بيتابي رواني و عملكرد جنسي زنان نابارور یافت شد که آموزش مبتنی بر ‏رویكرد تحلیل متقابل و آموزش مبتنی بر نظریه ‏انتخاب ، به طور معناداری در کاهش بیتابی روانی و ‏عملكرد جنسی مؤثر واقع شد. آموزش مبتنی بر رویكرد تحلیل رفتار متقابل ‏در مقایسه با آموزش ‏مبتنی بر نظریه انتخاب تأثیر بیشتری بر تغییرات بیتابی روانی و عملكرد جنسی زنان نابارور داشت. ‏‏‏(بلیر،گودرزی، روزبهانی، ابراهیمی، کاکابرایی، ‏1400) ‏

در مقایسه اثربخشي دو رویکرد درمانی‏ تحلیل رفتار متقابل و آموزش یک دوره تمرینات پیلاتس ‏بر بیتابی روانی و سلامت ‏زنان نابارور به دست آمد که آموزش مبتنی بر رویکرد تحلیل متقابل در ‏‏مقایسه با یک دوره تمرینات پیلاتس، تأثیر ‏‏بیشتری بر بیتابی روانی داشته است. ‏(بلیر،گودرزی، ‏روزبهانی، ابراهیمی، کاکابرایی، ‏1401) ‏

به نظر می رسد که دو چشم انداز آموزش مبتنی بر رویكرد تحلیل رفتار متقابل و‏ آموزش مبتنی بر ‏نظریه انتخاب به ترتیب بیشترین اثر را در کاهش بیتابی روانی و یا به بیان دیگر افزایش «برتابش روانی» ‏دارند؛ یعنی «احساس توانایی، سرزندگی، نشاط و شور و ‏شوق، شادابی و دلگرمی، استقرار روانی، ‏آسایش و آرامش درونی، خوگیری و احساس همدمی و همبستگی، ‏امیدواری، دل آرامی، یقین و ‏قاطعیّت در امور» از طریق کوششهای مداخلاتی تحلیل رفتار متقابل و نظریه انتخاب، حاصل می ‏شود.‏



The hexahedral paradigm of creative personality