ارجمندی
تعریف
الگوی ارجمندی متشکل از چهار مولفه است: درستزیستی، بالندگی، وجاهت، و خودکامیابی. این الگو در رواندرمانی تعاملی به کار گرفته شده است. الگوی ارجمندی به این صورت تعریف میشود: احساس سرزندگی و آرامش روانی با دستیابی به معنای زندگی مبتنی بر معنویت به گونهای که عقاید و ارزشهای فرد در محیط اطرافش مورد توجه قرار میگیرد و پویایی و کارآمدی هدفمندانه برای بهینگی، موفقیت و پیشرفت زندگی را هموار میسازد. در این راستا، فرد بدون احساس وابستگی به دیگران و در هنگام مواجهه با دشواریها احساس تنهایی نخواهد کرد و این وضعیت به طور کلی باعث رضایت از زندگی میشود.
بر این اساس، موضوعاتی از قبیل: تعدیل انتظارات، توجه به اخلاقیات، پایبندی به اهداف، ثبات در موفقیت، قدرت باور به پیشرفت، خودپذیری و پرهیز از مقایسه با دیگران (ارزش زیست)، و شاد زیستی، در یک برنامه درمانی جهت کاهش گرایش به مصرف مواد زیانبار مورد توجه قرار گرفت. در پژوهش تجربی انجام شده با دو گروه آزمایشی و گواه، و با مقایسه جنسیت در چهار گروه ۱۵ نفره از زنان و مردان ۱۸ تا ۲۳ ساله، نتایج نشان داد که اجرای مداخله درمانی تعاملی با الگوی ارجمندی در هر دو گروه آزمایشی، باعث کاهش گرایش به مصرف مواد زیانبار و افزایش نیروی روانی میشود. (محمدی، ۱۳۹۹)
دستاوردها نشان میدهد که الگوی ارجمندی در رواندرمانی تعاملی، با تأکید بر مولفههای چهارگانهاش، به کاهش بیتابی روانی و افزایش نیرومندی روانی، خودپویشی، و پاکزیستی منجر شده و گرایش به مصرف مواد زیانبار را کاهش میدهد.
در یک مطالعه دیگر، رابطه شخصیت خردورزی تحلیلی با رضایت از زندگی بررسی شد. در نمونهای شامل ۱۴۶ نفر (۶۸٪ زن و ۶۴٪ مجرد و ۵۶٪ با تحصیلات کارشناسی)، مشاهده شد که سنجیدگی و چیرگی هیجانی، باعث درستزیستی و استواری روانی میشود و در نتیجه، اضطراب و افسردگی را کاهش میدهد.
چیرگی هیجانی باعث استواری و وجاهت میشود و سنجیدگی موجب پشتیبانی درستزیستی میگردد. استواری، درستزیستی، و پشتیبانی کاهنده اضطراب است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که الگوی ارجمندی در رواندرمانی تعاملی، به ویژه با تقویت نیرومندی روانی، خودپویشی و پاکزیستی، منجر به کاهش افسردگی و اضطراب و در نتیجه، کاهش گرایش به مصرف مواد زیانبار میشود.
در خلاصه، کاهش گرایش به مصرف مواد به این موارد بستگی دارد:
الف) اعتقاد به خدا و اهمیت دهی به بازگشت به سرشت الهی و اصالت؛ پیگیری زندگی پاک و سالم بر پایه استقرار در مسیر نیل به ارزشهای معنوی و پایبندی به اخلاق و قراردهی انسانیت؛ رعایت حقوق دیگران و انصاف.
- ب) باور به پویایی به طوری که فرد به تلاش برای کارهای بدون نقص بپردازد؛ احساس خوشحالی از اثرگذاری در دیگران و احساس پرورش دیگران.
- ج) احساس نیرومندی شدید در فعالیتهای مورد علاقه؛ لذت از فعالیتهای بدنی و ورزشی متنوع؛ تحقق این موارد بر اساس الگوی ارجمندی.
احساس سرزندگی و آرامش روانی با دستیابی به معانی زندگی مبتنی بر معنویت، پویایی فردی و کارآمدی هدفمندانه، و عدم احساس وابستگی به دیگران، به طور کلی سبب رضایت از زندگی میشود.
نگارنده: فاطمه نادری
شرح موضوعی
در رواندرمانی تعاملی از «الگوی ارجمندی» چنین تعریفی ارائه شده است:
«احساس سرزندگی، آرامش روانی با دستیابی به معنای زندگی مبتنی بر معنویّت به گونهای که عقاید فرد مورد توجّه و ارزشگذاری از سوی محیط قرار میگیرد و پویایی فردی و کارآمدی هدفمندانه برای بهینگی موفّقیّت و پیشرفت منتظره در زندگی را هموار میسازد. بدین ترتیب فرد از تشویق مورد انتظار برخوردار میشود و بدون احساس وابستگی به دیگران در هنگام دشواریها، هیچ گاه احساس تنهایی نخواهد داشت. چنین شرایطی در مجموع سبب رضایت از زندگی میشود».
تعریف تکمیلی
این الگو در راهبرد کوتاه مدّت عمیق، مشتمل بر چهار مؤلّفه است:
درست زیستی: احساس سرزندگی و آرامش روانی مبتنی بر دستیابی به معنای زندگی که سبب رضایت از زندگی میشود.
بالندگی: پویایی فردی و کارآمدی هدفمندانه برای بهترین بودن است به گونه ای که اطرافیان به دیدگاههای فرد ارزش قائل میشوند.
وجاهت: عقاید مبتنی بر معنویت فرد مورد توجه قرار میگیرد و از تشویق مورد انتظار برخوردار میشود، به گونه ای که در هنگام دشواریها احساس تنهایی نخواهد داشت.
خودکامیابی: دستیابی به پیشرفت در موفقیت منتظره بدون احساس وابستگی به دیگران در زندگی
تعریف انگلیسی
The Arjomandi model comprises four components: right living, flourishing, dignity, and self-fulfillment. This model is employed in interactive psychotherapy. The Arjomandi model is defined as a sense of vitality and psychological peace achieved through the attainment of life's meaning based on spirituality, where an individual's beliefs and values are recognized in their surroundings, facilitating purposeful dynamism and efficiency for optimality, success, and life advancement. In this context, an individual will not feel dependent on others and will not experience loneliness when facing difficulties, resulting in overall life satisfaction.
Based on this, topics such as adjusting expectations, focusing on ethics, adhering to goals, maintaining success stability, having a strong belief in progress, self-acceptance, avoiding comparisons with others (value of life), and joyful living were incorporated into a therapeutic program to reduce the tendency to use harmful substances. In an experimental study with two experimental groups and a control group, comparing gender in four groups of 15 women and men aged 18 to 23, results showed that implementing interactive therapeutic interventions with the Arjomandi model in both experimental groups led to a decrease in the tendency to use harmful substances and an increase in psychological strength (Mohammadi, 2020).
The findings indicate that the Arjomandi model in interactive psychotherapy, emphasizing its four components, leads to reduced psychological restlessness and increased psychological strength, self-motivation, and pure living, thereby reducing the tendency to use harmful substances. In another study, the relationship between the personality of analytical wisdom and life satisfaction was examined. In a sample of 146 people (68% female, 64% single, and 56% with undergraduate education), it was observed that prudence and emotional mastery lead to right living and psychological stability, thus reducing anxiety and depression.
Emotional mastery leads to stability and dignity, while prudence supports right living. Stability, right living, and support reduce anxiety. Therefore, it can be concluded that the Arjomandi model in interactive psychotherapy, especially by enhancing psychological strength, self-motivation, and pure living, leads to reduced depression and anxiety, consequently decreasing the tendency to use harmful substances.
In summary, reducing the tendency to use substances depends on the following:
a) Belief in God and the importance of returning to divine nature and authenticity; pursuing a pure and healthy life based on adhering to spiritual values and ethics and fostering humanity; respecting others' rights and fairness.
b) Belief in dynamism, so that one strives for flawless tasks; feeling joy from impacting others and nurturing others.
c) A strong sense of empowerment in activities of interest; enjoyment of diverse physical and sports activities; the realization of these aspects based on the Arjomandi model.
The sense of vitality and psychological peace achieved by obtaining life's meaning based on spirituality, individual dynamism, and purposeful efficiency, and the absence of dependency on others, generally leads to life satisfaction.