انتظارات محیطی
تعریف
«انتظارات محیطی» توقعات و نیازهایی است که محیط و جامعه نسبت به فرد تیزهوش یا یک برنامه دارد. در مورد فرد تیزهوش، این انتظارات از زمانی شکل میگیرد که او با برچسب «تیزهوش» از موقعیتهای عادی متمایز میشود. در مورد برنامه، میزان حمایتهای خارجی به این بستگی دارد که اهداف برنامه تا چه اندازه به این توقعات و نیازها پاسخ میدهد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
پیشرفت تحصیلی تیزهوش در گرو ارضای انتظارات متقابل او و محیط است. انتظارات غیرواقعبینانه پایههای انگیزشی تیزهوش را تضعیف و تعامل را خدشهدار میکند، اما انتظارات محیطی نمیتواند نوع تیزهوشی را تغییر دهد یا توانایی جدیدی فراهم سازد. هرگاه توقعات در حد واقعیتها، استعدادها و علائق فرد تعدیل شود، فضای مناسبی برای شکوفایی او پدید میآید. بر پایه یک تحلیل اکتشافی، «حمایت عاطفی»، «ارتقای فرهنگی»، «واقعبینی در توقعات»، «استقلالپذیری» و «یگانگی برای پیشرفت» خمیرمایه اصلی توقعات محیطی افراد مستعد را تشکیل میدهد.
تعریف انگلیسی
"Environmental expectations" are the demands and needs that the environment and society hold toward a gifted individual or a program. For the gifted person, these expectations form once he or she is set apart from ordinary situations by the label "gifted". For a program, the level of external support depends on how far its goals respond to these demands and needs.
منابع
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «20. شاخصهای ارزشیابی برنامه» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/شاخصهای-ارزشیابی-برنامه-1385 — Program support depends on meeting society's expectations, demands and needs.
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «26. نقش انتظارات محیطی در پیشرفت تحصیلی و خلّاقیت» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/نقش-انتظارات-محیطی-در-پیشرفت-تحصیلی-و-خلاقیت-1379 — Expectations arise from the gifted label; mutual expectations; unrealistic ones harm motivation.
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «26. نقش انتظارات محیطی در پیشرفت تحصیلی و خلّاقیت» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/نقش-انتظارات-محیطی-در-پیشرفت-تحصیلی-و-خلاقیت-1379 — Expectations cannot change giftedness type; realistic adjustment enables flourishing.
- روانشناسی فرهنگی، «15. مبانی فرهنگی آموزش تیزهوش» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/مبانی-فرهنگی-آموزش-تیزهوش-1344 — Main components of environmental expectations of gifted students.