تحریکپذیری
تعریف
تحریکپذیری یکی از پنج خصیصه عاطفی قابل ملاحظه در میان تیزهوشان است. این خصیصه به «نیرومندی در سطح بالا»، «واکنش هیجانی» و «تحریکپذیری شدید در دستگاه عصبی» اشاره دارد. این نیرومندی به افراد تیزهوش اجازه میدهد با تمسّک به علایق خود به نحو شگفتانگیزی به فرآوری و تولید بپردازند.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
به زعم برخی محقّقان، تحریکپذیری در کنار ظرفیّت اندیشه واگرا، حسّاسیّت، بینش و کمالیابی پنج خصیصه عاطفی تیزهوشان است. این پنج خصیصه ممکن است باعث بروز برخی تعارضهای بین فردی شوند. تا هنگامی که فرد تیزهوش ارزشگذاری برای خود را یاد نگیرد و حمایتیابی نکند، ممکن است به تعارضهای هویّت و افسردگی بینجامد. افراد تیزهوش غالباً با پالایش طرحهای نوآورانه خود، راه را برای دیگران هموار میسازند (لاوکی، ۱۹۹۲ و ۲۰۰۳).
تعریف انگلیسی
Excitability is one of the five notable affective traits among the gifted. It refers to high-level vigor, emotional reaction, and intense excitability in the nervous system. This vigor allows gifted individuals, by relying on their interests, to engage in remarkable processing and production.
منابع
- هیجان اندیشه، «5. ج) رویآورد تحوّلی» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/ج-روی-آورد-تحولی-1110 — Defines excitability as one of five affective traits of the gifted
- مقالات، «جنبههای عاطفی و هیجانی تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/جنبه-های-عاطفی-و-هیجانی-تیزهوشی-1893 — Same passage; confirms definition, productive outcome, and associated conflicts