قالب تکوینی
تعریف
قالب تکوینی ساختار درونی فرد تیزهوش است که نوع و میزان تأثیرپذیری محیطی و سبک تفکر او را تعیین می‌کند. هر نوع نخبگی، مانند خلّاقیت، رهبری و تیزهوشی کلامی، قالب تکوینی خاص خود را دارد. محیط فقط در حدّ این قالب اثر می‌گذارد و نمی‌تواند آن را تغییر دهد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
تنوّع نخبگی گویای وجود قالب‌های تکوینی گوناگون است و زمینه تأثیرپذیری در درون فرد وجود دارد. شناخت صحیح‌تر قالب‌های تکوینی با چشم‌انداز ترکیبی ممکن می‌شود، نه با عنصرگرایی. پدیده «نخبگی مختلط»، مانند رهبری خلّاقانه، مرزهای انواع تیزهوشی را به هم پیوند می‌دهد. تنوّع نخبگی و عوامل فرهنگی و محیطی، روش‌های تشخیصی چندگانه و اقتضایی را لازم می‌سازد. اقدامات آموزشی و پرورشی اختصاصی نیز بر محور ویژگی‌های تکوینی تیزهوشی انجام می‌شود.
تعریف انگلیسی
The developmental mold is the inner structure of a gifted person that determines the type and degree of environmental influence and the person's thinking style. Each type of eliteness, such as creativity, leadership and verbal giftedness, has its own developmental mold. The environment acts only within the limits of this mold and cannot change it.
منابع
- مقالات، «پارادایم تلفیقیِ شناختی-ارزشی نخبگی» https://www.eot.ir/مقالات/پارادایم-تلفیقی-شناختی-ارزشی-نخبگی-2093 — Inner structure determining environmental influence and thinking style; each elite type has its own.
- روان‌شناسی کودکان تیزهوش و روش‌های آموزش ویژه، «41. راهبرد» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/راهبرد-1364 — Mold determines level of environmental influence; varied eliteness means varied molds; mixed eliteness.
- روان‌شناسی کودکان تیزهوش و روش‌های آموزش ویژه، «28. راهبرد» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/راهبرد-1377 — Environment acts only within the mold and cannot change it.