پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
ظرفیتهای روانی

مسأله‌یابی

problem finding
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

مسأله‌یابی به معنای درک، شناخت و تشخیص مسأله اساسی در موضوع و حوزه‌ای خاصّ است. تشخیص مسأله اساسی و محوری در میان انبوهی از پرسشهای موجود در آن حوزه، مستلزم مهارت و توانمندی هوشی خاصّی است. این مهارت در قلمرو هوشمندانه وسیعتری به نام «مسأله‌شناسی» جای می‌گیرد.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

خلّاقیت از پرسش آغاز می‌شود و بدون سؤال، آفرینشی صورت نمی‌گیرد. فرد خلّاق سؤالات اصیل و تازه‌ای طرح می‌کند که ابواب علمی نو را می‌گشایند؛ از این رو به مسأله‌یابی و مسأله‌شناسی باید توجهی درخور شود. مسأله‌شناسی شامل شناخت انواع مسائل، استخراج کلیه سؤالات مفروض، طبقه‌بندی آنها و یافتن مسائل محوری و اساسی است. ترکیب‌دهی بر پایهٔ «بررسی پرسش» استوار است و مسأله‌یابی عنصر اساسی ترکیب شناختی به شمار می‌آید. بر اساس پژوهشی، عنصر خلّاقانهٔ تیزهوشی به مهارتهای مسأله‌یابی بستگی دارد، به همان اندازه که به حل مسأله مربوط است. در ساختار شش‌مرحله‌ای مشکل‌گشایی خلّاقانه، «یافتن مسائل» مرحلهٔ سوم است.

تعریف انگلیسی

Problem finding means understanding, recognizing and identifying the fundamental problem in a particular subject or field. Identifying the fundamental, central problem among a mass of existing questions in that field requires a specific intellectual skill and capability. This skill falls within the broader intelligent domain called "problem-knowing" (problematology).

منابع