عنصرنگری
تعریف
عنصرنگری یا نگاه تجزیهگرا، روشی در تحلیل پدیدههاست که بر جدا کردن اجزا و تمرکز بر عناصر منفک از کل تأکید دارد. این رویکرد در علوم طبیعی، بهویژه در فیزیک و زیستشناسی قرن هجدهم و نوزدهم، رشد یافت. مبنای آن این فرض بود که برای فهم پدیدههای پیچیده باید آنها را به اجزای سازندهشان فروکاست.
برای مطالعهٔ بیشتر: بن بست عنصرنگری در چشماندازهای معنوی و مادی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
ریشههای معرفتی عنصرنگری در فلسفه دکارت و روش تحلیلی او است و نیوتون با قوانین مکانیکی، نگاه مکانیکی به هستی را تقویت کرد. این نگرش در توسعه فناوری و دانش تجربی مؤثر بوده است، اما وقتی تنها روش معتبر درک پدیدهها شود، در حوزههای مرتبط با تجربه زیسته، معنا، فرهنگ و هستی به بنبست میرسد. پیامد آن انقطاع معنا و ماده و بحران هویت و معنای زندگی است. راه عبور از آن، نه نفی علم، بلکه بازسازی پیوند اجزا و کل و احیای کلنگری است.
تعریف انگلیسی
Elementalism, or the decompositional view, is a method of analyzing phenomena that emphasizes separating parts and focusing on elements detached from the whole. It developed in the natural sciences, especially in eighteenth- and nineteenth-century physics and biology. It rests on the assumption that complex phenomena must be understood by reducing them to their constituent parts.
منابع
- مقالات، «بن بست عنصرنگری در چشماندازهای معنوی و مادی» https://www.eot.ir/مقالات/بن-بست-عنصرنگری-در-چشم-اندازهای-معنوی-و-مادی-2073 — Definition, scientific origins, Cartesian and Newtonian roots, reductionism
- مقالات، «بن بست عنصرنگری در چشماندازهای معنوی و مادی» https://www.eot.ir/مقالات/بن-بست-عنصرنگری-در-چشم-اندازهای-معنوی-و-مادی-2073 — Impasse when treated as the only valid method
- مقالات، «بن بست عنصرنگری در چشماندازهای معنوی و مادی» https://www.eot.ir/مقالات/بن-بست-عنصرنگری-در-چشم-اندازهای-معنوی-و-مادی-2073 — Consequences and way out through holism, not rejecting science