پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
ظرفیتهای روانی

نظریّهٔ آستانه‌ای

threshold theory
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

نظریّهٔ آستانه‌ای نظریّه‌ای دربارهٔ رابطهٔ خلّاقیّت و هوش است. بر پایهٔ آن، وقتی بهرهٔ هوشی پایینتر از حدّ معیّنی باشد، خلّاقیّت نیز محدود است. فراتر از این حدّ (بهرهٔ هوشی ۱۲۰-۱۱۵) خلّاقیّت به منزلهٔ بُعدی تقریباً مستقلّ درمی‌آید.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

بر اساس این نظریّه، بروز خلّاقیّت در پهنهٔ هوش به وجود سطح خاصّی بستگی دارد. پژوهش فاکس بوچامپ و همکاران (۱۹۹۳) نشان داد که خلّاقیّت فقط زیر بهرهٔ هوشی ۱۲۰ با هوش همبستگی دارد؛ هتریک و همکاران (۱۹۶۶) نیز در دانش‌آموزان بالاتر از میانگین، هوش را مستقل از خلّاقیّت شکلی یافتند. در مقابل، پژوهش رانکو و آلبرت (۱۹۸۶) و بررسی بیست‌ویک پژوهش از کیم (۲۰۰۵) نظریّهٔ آستانه‌ای را تأیید نکردند.

تعریف انگلیسی

Threshold theory is a theory about the relationship between creativity and intelligence. According to it, when the intelligence quotient is below a certain limit, creativity is also limited. Beyond this limit (IQ 115-120), creativity emerges as an almost independent dimension.

منابع