پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
مبانی روان‌شناسی تعاملی

پارادایم همگرایی تکوینی

Developmental Convergence Paradigm
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

پارادایم همگرایی تکوینی چارچوبی نظری و یکپارچه در روان‌شناسی تعاملی است که سه مؤلفه‌ی بنیادین، یعنی نیازهای روانی اساسی، ساختار هویت و هیجان اندیشه را در یک نظام تعاملی و بازخوردی به هم پیوند می‌دهد. بر پایه‌ی آن، تحقق هم‌زمان و متوازن سه نیاز امنیت، تفرد و پیشرفت نقش محوری در شکل‌گیری و انسجام ساختار هویتی دارد. هیجان اندیشه در این نظام نیروی میانجی و پل ارتباطی میان نیازها و هویت است.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

این پارادایم بر چرخه‌ای بازخوردی تأکید دارد: هرچه نیازهای بنیادین بهتر تأمین شوند، هویت انسجام بیشتری می‌یابد و این هویت توانایی فرد را در مدیریت هیجانات، معنا دادن به تجربیات و خلق پویایی روانی افزایش می‌دهد. پویایی روانی با کنجکاوی، انگیزش درونی و احساس زنده‌بودن همراه است و نشانه‌ی برآورده شدن تعاملی نیازها و انسجام هویت است. اگر نیازها ناکام بمانند یا هویت ناهماهنگ باشد، هیجان اندیشه به شکل بیتابی، آشفتگی، دل‌زدگی و اضطراب بروز می‌یابد و اختلال در یکی از سه عنصر، چرخه‌ی مثبت را به دور باطل تبدیل می‌کند. به گفته‌ی متن، این پارادایم می‌تواند مبنای طراحی مداخلات روان‌درمانی و برنامه‌های ارتقای سلامت روان باشد و به جای تمرکز بر یک مؤلفه‌ی منفرد، تعامل پویای اجزای روان را در نظر می‌گیرد.

تعریف انگلیسی

The Developmental Convergence Paradigm is an integrated theoretical framework in interactive psychology that links three foundational components, namely basic psychological needs, identity structure, and the emotion of thought, within an interactive, feedback-based system. According to it, the simultaneous and balanced fulfillment of the three needs of security, individuation, and progress plays a central role in forming and consolidating identity structure. In this system, the emotion of thought acts as a mediating force and a bridge between needs and identity.

منابع