دودامنگی
تعریف
دودامنگی اصطلاحی است برای نامیدن دانشآموزان تیزهوشی که توأمان و همزمان دچار اختلالات رفتاری، هیجانی (عاطفی) یا شناختی و اجتماعی هستند. این اختلالات میتواند فزونکنشی همراه با نارسایی توجه، اختلال اکتسابی آموزشگاهی، افسردگی یا اضطراب باشد. متداولترین نوع آن «تیزهوشی همراه با اختلال اکتسابی آموزشگاهی» است.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در مقالات، این پدیده «استثنایی دودامنه» نیز نامیده شده و توجه به آن در دهه گذشته گسترش چشمگیر یافته است، هرچند هنوز در تشخیص و تمهید خدمات حمایتی و برنامههای ویژه مشکلاتی جدّی هست. در آموزش ویژه دانشآموزان دودامنه بر اندیشه انتزاعی سطح بالا، خلاقیت و رویآورد حل مسأله، فعالیتهای چالشگرانه، تقویت خودجهتدهی و بهسازی تصور از خود تأکید میشود. مسائل هیجانی مرتبط با این پدیده نیز ممکن است به ماهیت خلّاقانهٔ گسترهٔ بهره هوشی بالا بستگی داشته باشد.
تعریف انگلیسی
Dual exceptionality (dodāmanegi) is a term for gifted students who simultaneously suffer from behavioral, emotional (affective), or cognitive and social disorders. These may include hyperactivity with attention deficit, an acquired academic learning disorder, depression, or anxiety. Its most common type is giftedness accompanied by an acquired academic learning disorder.
منابع
- مقالات، «تیزهوشی استثنایی (پدیدهٔ استثنایی دودامنه)» https://www.eot.ir/مقالات/تیزهوشی-استثنایی-پدیده-استثنایی-دودامنه-1886 — Definition, types, common type, diagnostic and service difficulties
- مقالات، «بررسی رابطهٔ هوش و واکنشهای هیجانی با جلوههای خلّاقیّت در دانشآموزان تیزهوش سازمانده» https://www.eot.ir/مقالات/بررسی-رابطه-هوش-و-واکنشهای-هیجانی-با-جلوه-های-خلاقیت-در-دانش-آموزان-تیزهوش-سازمانده-1866 — Term spelling; emotional issues possibly linked to creative nature
- مقالات، «ملاحظاتی در پدیده تیزهوشی استثنایی» https://www.eot.ir/مقالات/ملاحظاتی-در-پدیده-تیزهوشی-استثنایی-1968 — Special program emphases for dual-exceptional students