قلمرو
تعریف
قلمرو در «نظام سهگانهٔ تیزهوشی» جنبهٔ «ظرف» تیزهوشی است که در پوستهٔ کره جای میگیرد و در تعامل با «زمینه»، نوع تیزهوشی را فراهم میآورد. هر قلمرو پیوستاری از ناحیهٔ تحتانی تا فوقانی است و درجهٔ تیزهوشی را از بسیار کم تا بسیار زیاد رقم میزند. تاکنون سه قلمرو اساسی «پیشرفتگی»، «سازماندهی» و «آفرینندگی» به دست آمده است.
برای مطالعهٔ بیشتر: مفاهیم بنیادین در قلمرو تیزهوشی، قلمرو اجتماعی رواندرمانی تعاملی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در تشبیه «کرهٔ پیازی»، هر شیار یا برش عمودی در پوستهٔ کره نشانهٔ یک قلمرو است و دو رأس کره را به هم پیوند میدهد. بر پایهٔ اصل «تحقّق تعاملی»، قلمرو تیزهوشی صرفاً با زمینه تحقّق مییابد و زمینه با قلمرو معنا میگیرد. از این رو «تیزهوشی آفرینندگی» بدون توجّه به زمینه تحقّقی ندارد و «تیزهوشی هنری» با نادیدگی قلمرو، مبهم و بیمعناست.
تعریف انگلیسی
In the «Trinary System of Giftedness», a domain is the «container» aspect of giftedness, located in the sphere's outer shell, which in interaction with «context» provides the type of giftedness. Each domain is a continuum from lower to upper regions and sets the degree of giftedness from very low to very high. So far three basic domains have been identified: advancement, organization, and creativity.
منابع
- مقالات، «ماهیت تعاملی مفهوم تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/ماهیت-تعاملی-مفهوم-تیزهوشی-1952 — Domain as container in shell; three basic domains named
- استعداد و تیزهوشی، «25. قلمروهای تیزهوشی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/قلمروهای-تیزهوشی-1191 — Vertical grooves as domains forming a continuum of degree
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «13. زمینه» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/زمینه-1248 — Interactive realization principle; creativity and artistic giftedness examples
- مقالات، «مکتب تعاملی استعداد و تیزهوشی: چشم اندازی نو در مبانی نظام سهگانهٔ تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/مکتب-تعاملی-استعداد-و-تیزهوشی-چشم-اندازی-نو-در-مبانی-نظام-سه-گانه-تیزهوشی-1966 — Repeats sphere metaphor and interactive realization principle