پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
ظرفیتهای روانی

تیزهوشی ریاضی

mathematical giftedness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

تیزهوشی ریاضی نظام روانی ویژه‌ای است که از برجستگی در ادراک تجسمی، استدلال، حل مسأله و تفکر واگرا تشکیل می‌شود و بر نگرش و نظام ارزشی نظری و ریاضی‌گونه استوار است. این نظام اعتماد به نفس، خودباوری، استقلال‌جویی و مهارت‌های یادگیری متمایز را نیز در بر می‌گیرد. تیزهوشان ریاضی کسانی‌اند که استعداد ریاضی آنها بسیار بالاست و بر پایهٔ آزمون‌های ویژه در قلمرو نیم‌درصدی بالای منحنی قرار می‌گیرند.

برای مطالعهٔ بیشتر: تیزهوشی ریاضی

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

در مفهوم گسترده، تیزهوشی ریاضی جنبه‌های انگیزشی، توانایی شناختی، ویژگی‌های نگرشی و شخصیتی و مهارت‌های یادگیری خاصی را در بر می‌گیرد. توانمندی برجسته در ریاضی به گرایشی عمیق و درونی نسبت به فعالیت‌های ریاضی ربط می‌یابد و ناشی از پیشرفت‌طلبی نیست. بررسی‌ها بر چهار توانایی غیرعادی تأکید دارند: سرعت فوق‌العاده در یادگیری، فهم و کاربرد مفاهیم ریاضی؛ توانایی بالا در تفکر انتزاعی و درک الگوها و روابط؛ تفکر انعطاف‌پذیر و خلاقانه؛ و انتقال غیرعادی یادگیری به وضعیت‌های ریاضی جدید. این افراد از دورهٔ ابتدایی در درک ترکیب‌های ریاضی برجستگی نشان می‌دهند. استعداد ریاضی با هوش ارتباط ساختاری دارد و با استعدادهای علمی و هنری، به‌ویژه موسیقی، همبسته است؛ اما رابطهٔ آن با برخی استعدادهای دیگر مبهم است.

تعریف انگلیسی

Mathematical giftedness is a special mental system composed of prominence in visual-spatial perception, reasoning, problem solving and divergent thinking, and it rests on a theoretical, mathematics-like attitude and value system. This system also includes self-confidence, self-belief, independence-seeking and distinctive learning skills. The mathematically gifted are those whose mathematical talent is very high and who, on the basis of special tests, fall in the top half-percent range of the curve.

منابع