فرآوری
تعریف
فرآوری یکی از پنج ملاک تیزهوشی از دیدگاه «رابرت اشترنبرگ» است. بر پایهٔ این ملاک، فعّالیّتهای فرد باید به برخی فرآوریها یا فرآوری بالقوّه منجر شود. به همین دلیل، تیزهوشی از نگاه او برتری فرآورانهٔ نادر در حوزهای ارزشمند است که قابل اثبات باشد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
اشترنبرگ برای تیزهوشی پنج ملاک برمیشمارد: تعالی و فضیلت، نُدرت، فرآوری، ثبوت و ارزش. تعالی و فضیلت یعنی برتری فرد در چند بُعد نسبت به همگنان، و نُدرت یعنی مهارتی عالی و بسیار نادر در حوزهای خاصّ. ثبوت یعنی برتری فرد از راه آزمون یا ابزار معتبر و روا قابل اثبات باشد، و ارزش یعنی تعالی او برای خودش یا جامعهاش ارزشمند باشد.
تعریف انگلیسی
Productivity (farāvarī) is one of the five criteria of giftedness in Robert Sternberg's view. According to this criterion, a person's activities must lead to some products or to potential production. Accordingly, from his perspective, giftedness is a rare productive superiority in a valuable domain that can be demonstrated.
منابع
- مقالات، «نظریههای تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/نظریه-های-تیزهوشی-1973 — Sternberg's five criteria; productivity wording; summary definition of giftedness
- خلّاقیّت، «3. ب) مکتب ترکیبی» https://www.eot.ir/کتب/خلاقیت/ب-مکتب-ترکیبی-1442 — Same list of five criteria including productivity
- مقالات، «استعداد و تیزهوشی فرهنگی: ملاحظات روانشناختی» https://www.eot.ir/مقالات/استعداد-و-تیزهوشی-فرهنگی-ملاحظات-روانشناختی-1852 — Same criterion wording and the other four criteria