چشمانداز عاملی
تعریف
چشمانداز عاملی یکی از چشماندازهای موجود در حوزهٔ تیزهوشی است که محور آن تأکید بر وجود «عامل عمومی» است. بر این پایه، هر کنش هوشمندانه مبتنی بر بُعدی است که آن را «هوش عمومی» مینامیم.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در یک پژوهش، مستقل بودن خلّاقیّت نوجوانان تیزهوش از «عامل عمومی هوش» هماهنگ با «نظریّه آستانهای» و چشمانداز عاملی دانسته شده و با «چشمانداز تعاملی» در تیزهوشی همگرایی ندارد. در پژوهشی دیگر آمده است که این چشمانداز میتواند فقط به طیفهای بهره هوشی ۱۱۵ تا ۱۲۰ و ۱۳۲ تا ۱۵۲ محدود شود. همچنین چشمانداز عاملی و چشمانداز ترکیبی نمیتوانند تفاوت رابطهٔ تیزهوشی و خلّاقیّت را در گستردههای مختلف بهره هوشی تبیین کنند.
تعریف انگلیسی
The factorial perspective is one of the perspectives in the field of giftedness, and its axis is the emphasis on the existence of a "general factor". On this basis, every intelligent action rests on a dimension that we call "general intelligence".
منابع
- استعداد و تیزهوشی، «41. روش پژوهش» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/روش-پژوهش-1175 — Axis is general factor; every intelligent action rests on general intelligence
- مقالات، «هوش و خلّاقیّت در گستره تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/هوش-و-خلاقیت-در-گستره-تیزهوشی-1984 — Same definition; consistent with threshold theory, not with interactive perspective
- مقالات، «بررسی رابطهٔ هوش و واکنشهای هیجانی با جلوههای خلّاقیّت در دانشآموزان تیزهوش سازمانده» https://www.eot.ir/مقالات/بررسی-رابطه-هوش-و-واکنشهای-هیجانی-با-جلوه-های-خلاقیت-در-دانش-آموزان-تیزهوش-سازمانده-1866 — Limited to IQ ranges; cannot explain giftedness-creativity differences
- هیجان اندیشه، «12. استنباط» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/استنباط-1103 — Same passage on IQ-range limits of the perspective