تواناییهای بنیادین
تعریف
تواناییهای بنیادین «ظرف» استعداد و تیزهوشی هستند که در پوستهٔ ساختار کروی جای میگیرند و در تعامل با «زمینه» (مظروف، در هستهٔ کره) استعداد را پیریزی میکنند. تاکنون پنج توانایی بنیادین به دست آمده است: سه نوع هوش (تحلیلی، تجربی، تحصیلی) و دو نوع کنش (نوسودمندی و وظیفهمندی).
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
این پنج توانایی در «ساختار تعاملی تواناییهای بنیادین» با یکدیگر تعامل دارند، زیرا هیچ ظرفیّت شناختی از بروز رفتاری جدا نیست و هر رفتاری از ظرفیّت شناختی سرچشمه میگیرد؛ پس هوش و کنش مستلزم یکدیگرند. تعامل سه هوش و دو کنش شش «توانایی بنیادین متعامل» یا «توانایی ترکیبی» را ثمر میدهد که در هر فردی یافت میشوند. پنج توانایی یافتشده پایان کار نیست و در آینده انواع دیگری از هوش و کنش و سایر تواناییهای بنیادین نیز کشف خواهند شد.
تعریف انگلیسی
Fundamental abilities are the "vessel" of talent and giftedness. They sit in the shell of the spherical structure and, interacting with the "domain" (the content, located in the sphere's core), lay the foundation of talent. So far five have been found: three intelligences (analytical, experiential, academic) and two actions (novel-usefulness and task-orientation).
منابع
- خلّاقیّت، «9. کنش وظیفهمندی» https://www.eot.ir/کتب/خلاقیت/کنش-وظیفه-مندی-1436 — Vessel versus domain, shell and core, five abilities listed
- خلّاقیّت، «9. کنش وظیفهمندی» https://www.eot.ir/کتب/خلاقیت/کنش-وظیفه-مندی-1436 — Five abilities interact within an interactive structure
- آموزش و پرورش برای استعداد و تیزهوشی، «5. کنش وظیفهمندی» https://www.eot.ir/کتب/اموزش-و-پرورش-برای-استعداد-و-تیزهوشی/کنش-وظیفه-مندی-1325 — Intelligence and action require each other; six combined abilities in everyone
- استعداد و تیزهوشی، «33. نقش سطح و انواع هوش» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/نقش-سطح-و-انواع-هوش-1183 — Five fundamental abilities and spherical structure
- خلّاقیّت، «9. کنش وظیفهمندی» https://www.eot.ir/کتب/خلاقیت/کنش-وظیفه-مندی-1436 — Five abilities are not exhaustive; others may be discovered
مدخلهای مرتبط در فرهنگنامه: توانایی بنیادین متعامل