راهنمای خواندن

راهنمای معلمان و مشاوران مدرسه

این صفحه برای کیست: معلم، مدیر یا مشاور مدرسه‌ای که با دانش‌آموزان تیزهوش و خلاق کار می‌کند. مقاله‌ها رویه‌ای‌اند: شناسایی، طراحی برنامهٔ ویژه، تسریع، غنی‌سازی و ارزشیابی، با همان گام‌هایی که در کتاب‌ها آمده است. هر بخش به نقشهٔ مفهوم همان حوزه پیوند دارد.

۹۸مقاله

از کجا شروع کنم

به ترتیب خواندن

هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی

۳ مقاله · نقشهٔ مفهوم

هیجان اندیشه در پایه‌های تحصیلی: پویایی و بیتابی از پایه‌ای به پایهٔ دیگر خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش و مستعد تنها به ظرفیّت‌های شناختی آنان بستگی ندارد. براساس پارادایم شش وجهی شخصیّت خلّاق (متعلّق به نگارنده)، خلّاقیّت به «هیجان… ۵ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی بازی در چشم‌انداز تعاملی: جلوهٔ یکپارچهٔ نظام روان کودک بازی صرفاً رفتار یا کنش نیست؛ پدیده‌ای تعاملی است که همهٔ نظام روان کودک را یکپارچه جلوه‌گر می‌سازد و خود، یادگیری است. پیامدهای این نگرش برای معلمان. ۵ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی فردیت (تفرّد): نیاز بنیادین روان فردیت، یعنی استعدادها، نگرش‌ها و علایق ویژه و انفرادی، در همهٔ انواع تیزهوشی حفظ و تقویت می‌شود و پذیرش آن از سوی جامعه، ضامن بقا و توسعهٔ آن است. ۵ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی

هوش و استعداد

۵ مقاله · نقشهٔ مفهوم

ظرفیّت‌یابی: ابزارها و مؤلّفه‌های شناخت توانایی‌های بنیادین ظرفیّت‌یابی با «فهرست توانایی‌های پایه»، «آزمون هوش تحلیلی» و «فهرست ظرفیّت‌های شناختی» راهی برای شناخت توانایی‌های بنیادین و پشتوانهٔ کار مشاوره است. ۶ دقیقه هوش و استعداد تیزهوشی ریاضی تیزهوشی ریاضی نظامی روانی است که از برجستگی در ادراک تجسمی، استدلال، حل مسأله، اندیشهٔ واگرا و پیش‌بینی، همراه با انگیزه‌ای درونی به ریاضیات، پدید می‌آید. ۸ دقیقه هوش و استعداد هوش تحصیلی و پیشرفتگی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها هوش تحصیلی در مکتب تعاملی مبنای برنامه‌های تسریع است و پیشرفتگی یکی از سه نوع تیزهوشی. این مقاله دو مفهوم را تعریف و همانندی‌ها و تفاوت‌هایشان را بررسی می‌کند. ۶ دقیقه هوش و استعداد استعداد به طور کلی برای هر فردی پنج «توانایی بنیادین» وجود دارد: سه نوع هوش «تحلیلی»، «تجربی» و «تحصیلی» و دو ورزیدگی «نوسودمندی» و «وظیفه مندی» که در تعامل با هم ظرفیتهای اساسی آدمی را پی می ریزند. ۵ دقیقه هوش و استعداد انواع هوش این نوع هوش بر توانایی‌ فهم‌، دریافت ‌و گیرایی تیز در محوریابی، ریشه‌یابی سادهٔ مفاهیم، تجزیه‌ و تحلیل‌ مطالب،‌ طبقه‌بندی راحت مفاهیم به شیوه‌های نوین، ارایهٔ آسان دسته‌بندیهای جدید از مفاهیم و سرانجام، سازماندهی سادهٔ مباحث، دلالت دارد. ۲ دقیقه هوش و استعداد

تیزهوشی و پرورش استعداد

۶۷ مقاله · نقشهٔ مفهوم

افق‌های جدید در آموزش و پرورش تیزهوش، تنوع تیزهوشی و توسعه برنامه‌های اقتضایی در این مطالعه راهبردی، جدیدترین یافته‌های مربوط به آموزش و پرورش تیزهوش مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج این بررسی در شش محور ارائه می‌شود: 1) انواع تیزهوشی، وجود معلمانی با خصوصیاتی ویژه را ایجاب می‌نماید. 2) موفقیت هر… ۲۹ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد مدرسهٔ تربیت تعاملی استعداد «مدرسه تربیّت تعاملی استعداد» آموزشگاهی است که با هدف «پرورش استعداد دانش آموز» از منظومه ای تعاملی شامل فرد دانش آموز، والدین، کادر اداری، آموزشی و فضای دانش آموزی در فرایندی مرکّب از بهداشت روان و تشخیص استعداد دانش آموز… ۲۶ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد ابهامات تشخیص و تیزهوشی پیشرفتگی علاوه بر ابهامات مفهومی، سوء تعابیر ارزشی و تنوع تیزهوشی دو ابهام دیگر نیز امر تشخیص را دچار نارسایی و محدودیت می کند: مسأله تیزهوشی در اقلیّتها و نشانگان اختلالی. امّا تشخیص تیزهوشی پیشرفتگی هیچ یک از این نارساییها را… ۲۱ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد ملاحظاتی در پدیده تیزهوشی استثنایی «تیزهوشی استثنایی» اصطلاحی است که برای نامیدن دانش آموزان تیزهوشی به کار می رود که توأمان و همزمان دچار اختلالات رفتاری، هیجانی(عاطفی) و یا شناختی و اجتماعی هستند. نظیر «فزون کنشی همراه با نارسایی توجّه» (AD HD)، « اختلال تحصیلی»(L.D.)… ۲۰ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد کلیّات آموزش و پرورش دانش آموزان تیزهوش (2) اين نوع يادگيري، يك روش آموزشي است كه به دانش‌آموزان اجازه مي‌دهد تا در يك گروه كوچك در داخل كلاس به فعاليّت مشغول شوند. غالباً اين گروه برنامه‌ی ويژه يا وظايف خاصي را بر‌ عهده دارد. اين راهبرد گروهي به… ۱۹ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد بررسی اجمالی برنامه‌های آموزشی ویژهٔ دانش آموزان تیزهوش (1) هر چه از تجارب آموزشی و پرورشی با دانش آموزان مستعدّ می‌گذرد، نیاز به وجود یک نظام جامع ویژه در تعلیم و تربیت این جمعیّت دانش آموزی بیشتر احساس می‌شود. معلّمان و دبیرانی که سالها کارآزمودگی تدریس و آموزش برای… ۱۸ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد کلیّات آموزش و پرورش دانش آموزان تیزهوش (1) براي دست‌اندركاران آموزش و پرورش ويژهٔ‌ استعدادهاي درخشان، آشنايي با برنامه‌هاي جديد اختصاصي، امري الزامي است. به‌نظر مي‌رسد برنامه‌هاي رايج در پاسخ‌گويي به مسائل عمده‌ی تحصيلي و اجتماعي زير ناتوان باشند: ۱۷ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد کاربرد مکتب تعاملی تیزهوشی و استعداد در نظام تلفیق تجربه ای از دزفول «تلفیق»[1] یک راهبرد آموزش و پرورشی است که دانش‌آموز مستعدّ، در درون برنامهٔ فراگیر عمومی یا اصطلاحاً «آموزش درون کلاسی»[2] همراه با دانش‌آموزان دارای هوش متوسّط اشتغال به تحصیل دارد. ۱۷ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد

خلاقیت

۱۰ مقاله · نقشهٔ مفهوم

غنی سازی و خلاقیت خلاقیت یکی از انواع بسیار مهم تیزهوشی است که نیاز به تدابیر پرورشی خاصی دارد. «غنی‌سازی انفرادی» و «فرایند پژوهی اختراع» دو تدبیر تربیتی هستند که اخیراً مورد تأکید صاحب‌نظران قرار گرفته‌اند. اثربخشی و بازدهی این دو راهبرد نیاز به… ۱۲ دقیقه خلاقیت رفاه اقتصادی و توسعهٔ خلّاقیّت: جایگاه مدرسه در برابر نابرابری خلّاقیّت به منزلهٔ کشف حقایق هستی، بر پایهٔ درست دیدن، مشاهدهٔ نیکو و کسب عبرت و بینش پدید می‌آید. ادراک پدیده‌های طبیعی پایه و بنیاد آفرینندگی و خلّاقیّت… ۵ دقیقه خلاقیت انگاره جامع پویایی خلّاقیّت در آموزش و یادگیری این پارادایم جامع، خلاقیت را فرایندی پویا و چندوجهی می‌داند که نتیجه تعامل متقابل عوامل فردی، محیطی و فناورانه است. ۳ دقیقه خلاقیت بررسی رابطهٔ هوش و واکنش‌های هیجانی با جلوه‌های خلّاقیّت در دانش‌آموزان تیزهوش در اين مقاله، به بررسي بروز جلوه‌هاي خلّاقيّت دانش‌آموزان تيزهوش در گسترهٔ هوش و واكنش‌هاي هيجاني ‌پرداخته‌ايم. فرضيّهٔ مورد پژوهش آن است كه: بروز جلوه‌هاي خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش در گسترهٔ واکنش‌های هیجانی و هوش آنها در پايه‌های تحصیلی، متفاوت است.… ۲۸ دقیقه خلاقیت رابطهٔ هیجان اندیشه و خلّاقیّت در میان دختران و پسران تیزهوش و مستعد براساس پارادايم شش وجهي شخصيّت خلّاق (متعلّق به نگارنده) ،خلّاقيّت بستگي به هيجان انديشه دارد. هيجان انديشه شامل دو مقياس «پويايي» و« بيتابي» است. اين پژوهش به بررسي مقايسه اي همبستگي خلّاقيّت و هيجان انديشه در دختران و پسران تيزهوش… ۲۶ دقیقه خلاقیت کنجکاوی و تجربهٔ کنجکاوانه: از برانگیختگی اندیشه تا سرسختی شناختی کنجکاوی و تجربهٔ کنجکاوانه هر دو از پویایی روانی سرچشمه می‌گیرند؛ اما یکی اندیشه را برمی‌انگیزاند و دیگری آن را به کاوشگری و کشف حقیقت می‌رساند. ۵ دقیقه خلاقیت خلاقیت و فضای همگن اگر رشد توجه جهاني نسبت به استعدادهاي درخشان شامل افراد خلّاق شود، پذيرش اجتماعي لزوم تفكيك آنها از نظام آموزشي و پرورشي اجتناب‌ناپذير است؛ زيرا پرورش خلّاقيت، مستلزم تحقق كوششهاي تفكيكي است. در درون يك طرح عادي نمي‌توان «استقلال طلب‌ترين»… ۳ دقیقه خلاقیت انگاره شخصیّت محور خلّاقیّت با بررسی مطالعات جدید در حوزه شخصیت خلاق، می‌توان یک پارادایم چند‌بعدی در زمینه تعاملات میان کنجکاوی، خلاقیت و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان مشاهده کرد. ۲ دقیقه خلاقیت

نخبگی، فرهنگ و جامعه

۱ مقاله · نقشهٔ مفهوم

تیزهوش و جامعه در این گفتار اساسی ترین مفاهیم روانشناختی و جامعه شناختی تیزهوش را مورد بررسی واقع می شود. تصوّر مردم از تیزهوش، مفهوم تیزهوشی و زمینه های آن ، پراکندگی تیزهوشی در اجتماع ، ضرورت اجتماعی کشف و پرورش عمومی … ۳۴ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه

شخصیت و بهداشت روان

۱۲ مقاله · نقشهٔ مفهوم

انعطاف روانی: سازگاری دانش‌آموز با دگرگونی‌ها انعطاف روانی با سه عامل آسان‌گیری، ابهام‌جویی و نرمش سنجیده می‌شود و ساختار آموزشی انعطاف‌پذیر، زمینهٔ سازگاری دانش‌آموز مستعد را در مدرسه فراهم می‌سازد. ۷ دقیقه شخصیت و بهداشت روان راهنمایی و مشاورهٔ اقتضایی تیزهوشان: چارچوبی برای مشاور مدرسه راهنمایی و مشاوره حلقهٔ پیوند مبانی و تشخیص با آموزش و پرورش ویژه است و بر حسب نوع تیزهوشی، نظامی اقتضایی و مشاوری با شایستگی‌های ویژه می‌طلبد. ۷ دقیقه شخصیت و بهداشت روان نظام ارزشی نوجوانان تیزهوش: آنچه مشاور مدرسه باید بشناسد نظام ارزشی نوجوان تیزهوش زیر تأثیر جنسیّت، تحول و فرهنگ شکل می‌گیرد و بر خلّاقیّت، سازگاری و هویت شغلی او اثر می‌گذارد. شناخت آن برای مشاور مدرسه ضروری است. ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان مشاور خاص و مسائل ویژهٔ تیزهوشان در مدرسه چرا تیزهوشان، با وجود توانمندی برجسته در تصمیم‌گیری مستقل، به مشاور خاص نیاز دارند و مشاور مدرسه چگونه باید نظام نگرشی آنان را محور کار خود قرار دهد؟ ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان بهداشت روانی تیزهوش در آینهٔ خودباوری تحصیلی خودباوری تحصیلی تیزهوشان برتری محرزی دارد، اما بحران هویت، ضعف این خودباوری و کم‌آموزی می‌تواند چرخه‌ای از افسردگی و سوءرفتار را در آنان پدید آورد. ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان بهسازی عاطفی ارزشی دانش‌آموز: از پختگی عاطفی تا حمایت محیطی در مدرسه بهسازی عاطفی ارزشی، فرایندی تدریجی برای لایروبی عواطف آسیب‌زا و رسیدن به پختگی عاطفی ارزشی است که مدرسه و معلم در بستر آن نقش بنیادی دارند. ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان ارزش‌گذاری تیزهوش: دانش‌آموز چه چیز را ارزشمند می‌داند؟ شناخت آنچه دانش‌آموز تیزهوش ارزشمند می‌شمارد، یکی از کلیدهای فهم رفتار تحصیلی و سازگاری او به شمار می‌آید. ۵ دقیقه شخصیت و بهداشت روان خودباوری جسمانی: نگاه دانش‌آموز تیزهوش به توان بدنی خویش پژوهش‌های تطبیقی نشان می‌دهند نوجوانان تیزهوش، برخلاف خودباوری تحصیلی برجسته، از حیث قابلیّت‌های جسمانی اعتماد به نفس کم و خودباوری ضعیفی دارند. ۵ دقیقه شخصیت و بهداشت روان

گام بعدی

کلاس‌های گروهی آزمون‌های روان‌شناختی کتاب‌ها