تعریف تیزهوشی در مکتب تعاملی
تعریف کلّی تیزهوشی در مکتب تعاملی را چنین می‌توان ارایه داد: «توانایی برجسته در هوش و کنش در زمینه‌ای خاصّ».۱ بنابراین سه نوع توانایی برجسته در هوش و کنش وجود دارد: آفرینندگی، پیشرفتگی و سازماندهی.
بدیهی است بسته به آن که این سطح برجسته توانایی را در چه برشی از انحراف معیار بدانیم، جمعیت بالقوّه حایز آن برجستگی، متفاوت می‌شود:
۲ انحراف (۲۸/۲%)، ۵/۲ انحراف (۶۲ در ده هزار)، ۳ انحراف (۱۳ در ده هزار) و ۵/۳ انحراف (۲ در ده هزار).
بر این اساس می‌توان چنین تعریفی از «تیزهوشی» به دست داد:
ظرفیّت برجستهٔ پیشرفتگی، آفرینندگی و یا سازماندهی در زمینه ای خاصّ و یا به تعبیر مشروح توانایی استثنایی در گیرایی تیز، پیگیری دقیق، درک و فهم بهینه، مهارت ذاتی خاصّ در یک زمینه و یا نوپدیدآوری دراندیشه، پیشنهاد، نظر، استنباط، اکتشاف، و یا شناخت مفاهیم، تجزیه و تحلیل، ریشه‌یابی، موقعیّت سنجی، طبقه‌بندی مفاهیم و انجام کار در سطح برجسته در زمینه‌ای خاصّ(کاظمی، ۱۳۹۴ ه و ۱۳۹۴و)
- Prominence ability in intelligence and action in special area ↩︎
نقشهٔ این مفهوم: نقشهٔ مفهوم: تیزهوشی و استعداد
فصل‌های هم‌موضوع در کتاب‌ها: تعریف تیزهوشی در مکتب تعاملی (زمینهٔ روانشناسی تعاملی)، تعریف تیزهوشی در مکتب تعاملی (استعداد و تیزهوشی)