پیشرفتگی

تعریف

یافته‌ها نشان داده‌اند که قلمروهای سه‌گانه مجموعاً ۱۴ زیرعامل فرعی را در بر می‌گیرند که می‌توان آن‌ها را به عنوان "قلمروهای اساسی تیزهوشی" دانست. یکی از این گزینه‌ها پیشرفتگی است. پیشرفتگی به معنای توانایی استثنایی در گیرایی تیز با سرعت بالا؛ پیگیری دقیق؛ درک و فهم بهینه در مواد درسی و آموزشی تحصیل پیشرفته؛ انجام کار با دستیابی به مهارت یا دانش؛ مهارت ذاتی خاص در یک زمینه؛ طراحی راه‌حل جدید یا ابتکار چیز نو که برای بهبود زندگی سودمند است. پیشرفتگی شامل ۵ زیرعامل اساسی است:

توانایی گیرایی: توانایی استثنایی در گیرایی تیز و استعداد بی‌نظیر و منحصر به فرد.

فهم: دریافت سریع، دقیق و موشکافانه مطالب.

پیشرفت تحصیلی: توانایی موفقیت در روند یادگیری و فهم مواد درسی، کسب مراتب تحصیلی بالا بر اساس آزمون‌های معتبر.

ورزیدگی: توانایی ویژه یا مهارت ذاتی خاص در انجام کاری در یک زمینه.

نوآوری: ارائه طرح سودمند برای اولین بار یا ابتکار چیزهای نو که راه‌حل جدید و موثری برای مسائل دشوار در جهت بهبود زندگی باشد.

به دلیل ابهامات مفهومی، سوءتعبیرات ارزشی و تنوع تیزهوشی، دو ابهام دیگر نیز تشخیص را محدود می‌کنند: مسئله تیزهوشی در اقلیت‌ها و نشانگان اختلالی. اما تشخیص تیزهوشی پیشرفتگی هیچ یک از این نواقص را ندارد. رقابت‌طلبی و خودباوری تحصیلی از خصایص اساسی تیزهوشی پیشرفتگی محسوب می‌شود و شرایط را برای فشردگی دوره تحصیلی از طریق کلاس‌های همگانی با معلمان ویژه فراهم می‌آورد. به نظر می‌رسد که از طریق تحقق کلاس‌های همگانی، می‌توان به پرورش تیزهوشی پیشرفتگی پرداخت و تنگناهای مربوط به مهارت‌های زندگی واقعی و هوش عملی را برطرف کرد.

نگارنده: فاطمه نادری و لیلا حسین زاده