راهنمای خواندن

برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران

این صفحه برای کیست: پژوهشگر یا سیاست‌گذار آموزشی و فرهنگی که به نخبگی، تیزهوشی و نظریهٔ تعاملی می‌پردازد. مقاله‌های بلند و مبنایی هر حوزه این‌جاست، با پیوند به فصل کتاب و مدخل‌های فرهنگ‌نامه. ارجاع به منبع اصلی، یعنی کتاب‌ها، در پایان هر مقاله آمده است.

۱۳۳مقاله

از کجا شروع کنم

به ترتیب خواندن

هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی

۴۱ مقاله · نقشهٔ مفهوم

زیست معنوی در پویایی تجربهٔ انسانی برای نخستین بار در تاریخ مطالعات معرفت شناختی، ملاحظات فیزیکالیسم در شناخت و فلسفه ذهن بر اساس دستاوردهای نظری و تجربی روان‌شناسی تعاملی مورد کاوش و بررسی و… ۵۸ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی بن بست عنصرنگری در چشم‌اندازهای معنوی و مادی در جهان امروز، تفکیک‌گرایی افراطی و نگاه عنصرنگرانه به پدیده‌ها، یکی از موانع بنیادین در درک کل‌نگر حقیقت به‌شمار می‌رود. ۱۲ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی مبانی نظری تعاملی «روان» پدیده ای ماندگار، پویا؛ پیچیده و تنوّع پذیر که برای همه افراد انسانی فراگیری و شمول دارد و نظام یافتگی اش در تعامل پایه های هفتگانه(سرشت، نیاز، توانایی، اندیشه، پیوند، کنش و دریافت حسی) و ریشه های پنجگانه(تحوّل، جنسیت… ۱۱ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی انگارهٔ تعادل روان بسط نظری و پژوهشی «هیجان اندیشه» در گستره سلامت روان منجر به پی ریزی «انگاره تعادل روان» شده است. ۱۱ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی مبانی تحقیق در روانشناسی تعاملی در بررسی هر پدیدهٔ روانشناختی وجود «عامل» یا «عوامل» امری بدیهی تلقّی می‌شود. در واقع هیچ پدیدهٔ روانشناختی را نمی توان از عامل یا عوامل مؤثّرش مستقلّ و منفکّ پنداشت؛ از آن روی که دریافت ماهیّت و حقیقت هر پدیدهٔ… ۹ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی روان‌شناسی تعاملی در چشم‌انداز نهج البلاغه روان‌شناسی تعاملی، علم بررسی ماهیت تعاملی پدیده‌های روان‌شناختی و چگونگی یکپارچگی و هم‌بندی آن‌ها در قالب یک نظام روانیِ کل‌نگر، پویا و در حال تحول است. ۸ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی مبانی نظری تعاملی: ماهیّت تعامل روانشناختی «روان» پدیده ای ماندگار، پویا؛ پیچیده و تنوّع پذیر که برای همه افراد انسانی فراگیری و شمول دارد و نظام یافتگی اش در تعامل پایه های هفتگانه(سرشت، نیاز، توانایی، اندیشه، پیوند، کنش و دریافت حسی) و ریشه های پنجگانه(تحوّل، جنسیت… ۸ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی پویایی ذهن: مقیاس نخست هیجان اندیشه پویایی یعنی احساس نیرومندی شدید همراه با شیفتگی در تجربهٔ کنجکاوانه برای کشفی بزرگ؛ نخستین مقیاس هیجان اندیشه و پشتوانهٔ خلّاقیّت تیزهوشان. ۷ دقیقه هیجان اندیشه و روان‌شناسی تعاملی

هوش و استعداد

۱۲ مقاله · نقشهٔ مفهوم

مکتب تعاملی استعداد و تیزهوشی: چشم اندازی نو در مبانی نظام سه‌گانهٔ تیزهوشی بر پایهٔ نظریه‌ها و پیشینه مطالعات، هجده تعریف در بارهٔ مفاهیم هوش، تیزهوشی، استعداد، نوآوری، پیشرفت تحصیلی و خلّاقیّت مورد تحقیق واقع شد. فهرستی مرکب از شصت و هفت گویه تهیّه و در میان نمونه‌ای از چهارصد بزرگسال (بالاتر از… ۲۰ دقیقه هوش و استعداد هوش موفق بررسی تحلیلی در سه مرحله بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی بر روی هزار و صد نفر از طبقات بزرگسال نشان داد که سه قلمرو بزرگ موفقیت وجود دارد. ۲ دقیقه هوش و استعداد ماهیت تعاملی مفهوم تیزهوشی به طور كلّي نظريّه‌هاي جاری تيزهوشي را از لحاظ طرز تلقّي نسبت به «عامل» مي‌توان در دو چشم‌انداز بررسي نمود: الف) عاملی، ب) ترکیبی. ۲۰ دقیقه هوش و استعداد خلّاقیّت، هوش و تیزهوشی تجلّي خلّاقیّت در پهنة هوش، در زمینة وسیعتر دامنة شناختی قابل جست و جو است. بی تردید هوش به مثابة ظرفیّت شناختی، بر پایة برخی آمادگیهای بدنی، زیستی و حسّي، تعیین کنندة چگونگی اندیشة فرد است. ۱۳ دقیقه هوش و استعداد بررسی و نقد تعاریف هوش به رغم توصيف‌هاي كلي، روانشناسان و پژوهشگران كوشيده‌اند تا تعريف‌هاي دقيق‌تري از هوش به دست دهند كه ما در اين جا به مرور آن‌ها مي‌پردازيم: ۱۲ دقیقه هوش و استعداد نظریه‌های تیزهوشی به طور كلّي نظريّه‌هاي تيزهوشي را از لحاظ طرز تلقّي نسبت به «عامل» مي‌توان در دو چشم انداز بررسي نمود: الف) عاملی ب) ترکیبی( تعاملی) ۱۰ دقیقه هوش و استعداد مفاهیم بنیادین در قلمرو تیزهوشی «هوش» در لغت به معنای فهم، شعور، درك، آگاهی، بیداری، به جا بودن حواس، متمایز كردن، زیركی، زرنگی و عقل و خرد استعمال شده است. امّا بررسی مفهوم اصطلاحی هوش از دیدگاه روان‌شناختی نشان می‌دهد كه علی‌رغم وجود تعاریف گوناگون… ۹ دقیقه هوش و استعداد هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی در نگاه نخست یکسان می‌نمایند؛ این نوشته تعریف، همانندی‌ها و تفاوت‌های آن دو را در خاستگاه، سنجش و جایگاه نظری بررسی می‌کند. ۷ دقیقه هوش و استعداد

تیزهوشی و پرورش استعداد

۱۶ مقاله · نقشهٔ مفهوم

روانشناسی سیاسی تیزهوشی در مطالعۀ «ترمن» هزار و دویست و چهل و یک تیزهوش (ششصد و نود و هشت مرد و پانصد و چهل و سه زن) از طریق «خودسنّجی» در مورد «محافظه کاری- بنیادگرایی» (r-c) بر طبق یک میزان نه رتبه ای… ۱۴ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد روانشناسی جنسی استعداد این مقاله ، نتایج پژوهش « ویژگیهای شخصیّتی دانش آموزان تیزهوش مراکز آموزشی استعدادهای درخشان و دبیرستانهای خاصّ شهر تهران» که به وسیلۀ محمّد امین جلیلوند و تحت نظارت آقای دکتر جواد اژه ای ، انجام یافته است را از… ۱۲ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد انگاره چندوجهی پویا در تیزهوشی مطالعات جدید گستره‌ای از مفاهیم، تعاریف، رویکردها، دیدگاه‌ها و چالش‌های مرتبط با تیزهوشی، شناسایی و آموزش دانش‌آموزان تیزهوش را در بافت‌های گوناگون اجتماعی،… ۴ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد انگاره تعاملی پویا در گستره استعداد و تیزهوشی: شناختی، عاطفی، زیستی و اجتماعی تیزهوشی یک پدیده چندبعدی است که فراتر از عملکرد شناختی صرف، به تعامل پیچیده‌ای میان عوامل شناختی، عاطفی، زیستی و اجتماعی وابسته است. ۴ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد تیزهوشی، خودباوری و فرهنگ رابطهٔ خودباوری و هوش تحت تأثیر ویژگیهای محیطی و از جمله فرهنگ قرار می گیرد. مقایسهٔ این رابطه در دو جامعه متفاوت، نتایج گوناگونی داشته است: ۳ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد چشم‌انداز نظام یافتگی فردی فرهنگی در پرورش استعداد پارادایم حاصل از جمع‌بندی مطالعات درباره پرورش استعداد و تعلیم دانش‌آموزان با استعداد با تحلیل کلی مطالعات می‌توان یک پارادایم جامع برای درک و توسعه استعداد… ۲ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد افق‌های جدید در آموزش و پرورش تیزهوش، تنوع تیزهوشی و توسعه برنامه‌های اقتضایی در این مطالعه راهبردی، جدیدترین یافته‌های مربوط به آموزش و پرورش تیزهوش مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج این بررسی در شش محور ارائه می‌شود: 1) انواع تیزهوشی، وجود معلمانی با خصوصیاتی ویژه را ایجاب می‌نماید. 2) موفقیت هر… ۲۹ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد بررسی اجمالی برنامه‌های آموزشی ویژهٔ دانش آموزان تیزهوش (1) هر چه از تجارب آموزشی و پرورشی با دانش آموزان مستعدّ می‌گذرد، نیاز به وجود یک نظام جامع ویژه در تعلیم و تربیت این جمعیّت دانش آموزی بیشتر احساس می‌شود. معلّمان و دبیرانی که سالها کارآزمودگی تدریس و آموزش برای… ۱۸ دقیقه تیزهوشی و پرورش استعداد

خلاقیت

۳۱ مقاله · نقشهٔ مفهوم

ویژگیهای عاطفی و شناختی تیزهوشی سازماندهی در اين پژوهش ، بروز جلوه‌هاي خلّاقيّت دانش‌آموزان تيزهوش سازمانده در گستره هوش و واكنشهاي هيجاني ‌بررسی شده است. سه فرضيّه اساسي مورد پژوهش قرار مي‌گيرند: 1) جلوه‌هاي خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده با واکنشهای هیجانی و هوش آنان رابطه دارد.2)… ۷۰ دقیقه خلاقیت پارادایم شش وجهی خلّاقیّت هنوز خلّاقیّت به منزلة استعداد یا ظرفیّتی است که در پاره ای از افراد وجود دارد ولی باید تحوّل این مفهوم را با نگاهی نو و در بستر پژوهشهای روانشناختی ترسیم کرد. ۷۰ دقیقه خلاقیت بررسی رابطهٔ هوش و واکنش‌های هیجانی با جلوه‌های خلّاقیّت در دانش‌آموزان تیزهوش در اين مقاله، به بررسي بروز جلوه‌هاي خلّاقيّت دانش‌آموزان تيزهوش در گسترهٔ هوش و واكنش‌هاي هيجاني ‌پرداخته‌ايم. فرضيّهٔ مورد پژوهش آن است كه: بروز جلوه‌هاي خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش در گسترهٔ واکنش‌های هیجانی و هوش آنها در پايه‌های تحصیلی، متفاوت است.… ۲۸ دقیقه خلاقیت رابطهٔ هیجان اندیشه و خلّاقیّت در میان دختران و پسران تیزهوش و مستعد براساس پارادايم شش وجهي شخصيّت خلّاق (متعلّق به نگارنده) ،خلّاقيّت بستگي به هيجان انديشه دارد. هيجان انديشه شامل دو مقياس «پويايي» و« بيتابي» است. اين پژوهش به بررسي مقايسه اي همبستگي خلّاقيّت و هيجان انديشه در دختران و پسران تيزهوش… ۲۶ دقیقه خلاقیت هوش و خلّاقیّت در گستره تیزهوشی در این پژوهش دو دیدگاه عاملی و ترکیبی در قلمرو تیزهوشی از حیث رابطه میان هوش و خلّاقیّت مورد مقایسه قرار گرفتند. دیدگاه عاملی مشتمل بر نظریه هایی است که خلّاقیّت را صرفا یکی از انواع تیزهوشی قلمداد میکند؛ امّا… ۱۲ دقیقه خلاقیت اصالت و نوآوری: همانندی‌ها و تفاوت‌ها دو مفهوم «اصالت» و «نوآوری» در قلمرو خلّاقیّت و تیزهوشی بسیار به کار می‌روند و گاه یکی به جای دیگری می‌نشیند. ۶ دقیقه خلاقیت خلاقیت و شخصیت به طور کلّی خلّاقیّت برحسب فرد ، فرآیند، فرآوری ، فشار و فضا تعریف می شود.(هنری، 1991؛ بالکین، 1990؛ ولش، 1973) امّا قلمرو شخصیّت خلّاقّانه یکی از حیطه های بسیار بزرگ و مهمّ در میان مطالعات بشمار می آید. از… ۳ دقیقه خلاقیت خلاقیت و استعداد در بخش گسترده ای از مطالعات به رابطه میان خلّاقیّت و استعداد توجّه شده است.(مری فیلد و همکاران، 1964؛ اسمیت، 1970؛ جنسن، 1973؛ گوردن، 1989؛ وبستر، 1990؛ کلاپهام، 2004) ۳ دقیقه خلاقیت

نخبگی، فرهنگ و جامعه

۲۱ مقاله · نقشهٔ مفهوم

بررسی مبانی نظری نخبگی هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و استنباط يك تعريف ارزشي و فرهنگي از نخبگي بر اساس نظرات افراد متخصّص و عامّهٔ مردم بود. بنابراين در جست و جوي پرسشهاي ذيل اين تحقيق به عمل آمده است: 1ـ آيا بين برداشتهاي… ۵۹ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه شکوفایی فراگیر ملی مفهوم «شکوفایی فراگیر ملی» (Inclusive National Prosperity) (I.N.P.) به توسعه و پیشرفتی اشاره دارد که تمامی اقشار جامعه را در بر می‌گیرد و به توزیع عادلانه… ۴۷ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه تیزهوش و جامعه در این گفتار اساسی ترین مفاهیم روانشناختی و جامعه شناختی تیزهوش را مورد بررسی واقع می شود. تصوّر مردم از تیزهوش، مفهوم تیزهوشی و زمینه های آن ، پراکندگی تیزهوشی در اجتماع ، ضرورت اجتماعی کشف و پرورش عمومی … ۳۴ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه مبانی نظری نخبگی هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و استنباط يك تعريف ارزشي و فرهنگي از نخبگي بر اساس نظرات افراد متخصّص و عامّهٔ مردم بود. بنابراين در جست و جوي پرسشهاي ذيل اين تحقيق به عمل آمده است: 1ـ آيا میان برداشتهاي… ۳۳ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه استعداد و تیزهوشی فرهنگی: ملاحظات روانشناختی مفاهیم «استعداد فرهنگی» و «تیزهوشی فرهنگی» اصطلاحهای بسیار تازه ای در تاریخ مطالعات نظری قلمداد می‌گردند. برای نخستین بار در ادبیّات تحقیق، در این مقاله، پایه های نظری این دو مفهوم به مثابهٔ یک حیطهٔ بسیار مهمّ از انواع استعداد… ۳۲ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه همگرایی چندلایه جهانی «همگرایی چندلایه جهانی» این عنوان به‌خوبی ماهیت چندبعدی گلوبالیسم را بیان می‌کند و تأکید دارد که این پدیده نیازمند همگرایی میان ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی،… ۲۹ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه مفاهیم بنیادین نخبگی در مبانی اسلامی بر پایهٔ آنچه از مبانی و منابع معتبر مکتب اسلام برمی‌آید، می‌توان بیش از چهارده واژه را یافت که به انحا و سطوح مختلف، مفهوم «توانايي ذهني» را در بردارند و یا با آن در پیوندند. به نظر می‌رسد این… ۲۶ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه نخبگی فرهنگی: مبانی نظری و تشخیص نخبگی فرهنگی اصطلاح بسیار تازه‌ای در تاریخ مطالعات نظری قلمداد می‌گردد. برای نخستین بار در تاریخ مطالعات و ادبیّات تحقیق، در این مقاله، مبانی نظری و تشخیصی نخبگی فرهنگی به مثابهٔ یک حیطهٔ بسیار مهمّ از انواع نخبگیهای بشری مورد… ۲۵ دقیقه نخبگی، فرهنگ و جامعه

شخصیت و بهداشت روان

۹ مقاله · نقشهٔ مفهوم

اشتغال زنان و بهداشت روانی اشتغال زنان همیشه با رضایت و بهداشت روانی آنان همراه نیست؛ افسردگی شغلی، عزت نفس شغلی، شیوه‌های مقابله‌ای و نقش موضع نظارت و حمایت اجتماعی بررسی می‌شود. ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان شخصیت و بهداشت روان نوجوان بر اساس مفاهیم و مبانی نظری روانشناختی تعاملی، با بررسیهای بالینی و تشخیصی و تجربی در یک نمونهٔ 934 نفری زنان و مردان هجده تا چهل ساله، ده خصیصه تعاملی شخصیت در سه مقیاس حاصل شده است: «پویایی تحلیلی»، «وظیفه… ۴ دقیقه شخصیت و بهداشت روان بهداشت روانی نوجوان پژوهشهای پیگیر و مستمرّ بهداشت سنجی در آموزشگاهها در جهان ،طیّ دوره زمانی 2010 تا 2015 رو به گسترش است. (جانسون و همکاران، 2016) ۴ دقیقه شخصیت و بهداشت روان منشور بهداشت روان در نظام آموزش و پرورش نگارنده بر پایهٔ نزدیک به چهار دهه تجربهٔ علمی و حرفه ای در مراکز آموزش عالی، نهادهای اجتماعی و فرهنگی و به ویژه آموزش و پرورش، منشور اجمالی ذیل را در پی ریزی یک طرح بهداشت روان در سطح کلان… ۳ دقیقه شخصیت و بهداشت روان بهداشت روان نوجوان در گستره پژوهش بررسی وضعیت بالینی دوهزار و دویست وبیست و شش نوجوان دوازده تا هفده ساله شامل هزار و دویست و بیست و شش پسر و هزار دختر بر اساس انتظارات دهگانه در «نظریهٔ تعاملی انتظار» و «انگارهٔ تعادل روان» نشان داد… ۲ دقیقه شخصیت و بهداشت روان تعارض استقلال طلبی با نیازهای بنیادین کم وبیش نظریات گوناگونی در ادبیات روانشناختی یافت میشوند که بر استقلال به منزله یک نیاز روانی پافشاری دارند. حال آن که استقلال طلبی بیش از آن که یک نیاز روانی قلمداد شود، در واقع یک انتظار از زندگی است… ۱ دقیقه شخصیت و بهداشت روان وظیفه‌مندی در گسترهٔ شخصیت، هیجان اندیشه و رضایت از زندگی وظیفه‌مندی یعنی انجام درست و ماهرانهٔ کار به طریق خاص. این رگهٔ شخصیت با هیجان اندیشه، پویایی روانی و رضایت از زندگی پیوند نزدیکی دارد. ۶ دقیقه شخصیت و بهداشت روان آزمون تعاملی شخصیت بر اساس گسترش نظریه هیجان اندیشه، مفهوم تعاملی شخصیت پی ریزی شد. با بررسیهای بالینی و تشخیصی و تجربی در یک نمونه 934 نفری زنان و مردان هجده تا چهل ساله، ده خصیصه تعاملی شخصیت در سه حیطه «پویایی تحلیلی»… ۳ دقیقه شخصیت و بهداشت روان

کار و سازمان

۳ مقاله · نقشهٔ مفهوم

انگارهٔ آمادگی‌افزایی اعتباری در تبیین رضایت شغلی انگارهٔ «آمادگی‌افزایی اعتباری» رضایت شغلی را بر سه حیطهٔ آمادگی شغلی، حرفه‌اندوزی و اعتبار محیطی استوار می‌داند و عوامل هر حیطه را بررسی می‌کند. ۶ دقیقه کار و سازمان فضای سازمانی و کارایی سازگاری اجتماعی، فضای دوستانه و فرهنگ‌پذیری چگونه بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و کارایی اثر می‌گذارند؟ نقش جنسیت در ثبات شغلی نیز بررسی می‌شود. ۶ دقیقه کار و سازمان عدالت حرفه‌ای: سن، مزد و جنسیت عدالت سنی، عدالت در پرداخت دستمزد و دوری از تبعیض جنسیتی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی و فعالیت حرفه‌ای کارکنان را افزایش می‌دهد. ۶ دقیقه کار و سازمان

گام بعدی

کتاب‌ها اصول علمی و تحریریه درباره هیجان اندیشه