پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی

شخصیت تحلیلی

Analytical Personality·characteristic
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

شخصیت تحلیلی یکی از دو قلمرو بنیادین ماهیت تعاملی شخصیت است که از گسترش مفهوم هیجان اندیشه پدید می‌آید و مشتمل بر چهار مؤلفهٔ اساسی است. در کاربردی دیگر، دلالت بر «تحلیل‌ورزی» و «سنجیدگی» دارد که به‌طور تلویحی مستلزم «خردورزی» است. به مفهوم گسترده، یعنی سنجش همه جوانب هنگام تصمیم‌گیری برای انجام بهترین راه، با طبقه‌بندی و عنواندهی اطلاعات و استفاده از عقل، منطق، هوش و درک.

برای مطالعهٔ بیشتر: شخصیت تحلیلی

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

«تحلیل‌ورزی» یعنی طبقه‌بندی و عنواندهی مجموعه‌ای از پدیده‌ها بر اساس روش‌های متنوع دسته‌بندی و ارتباط‌دهی میان آن‌ها، و «سنجیدگی» یعنی سنجش همه جوانب هنگام تصمیم‌گیری بر اساس عقل و منطق و هوش و درک. از مؤلفه‌های شخصیت تحلیلی، «تعهد فردی» مرکب از «استقلال‌جویی»، «رعایتمندی»، «انضباط» و «مسؤولیت‌پذیری» است. مؤلفهٔ «پویایی تحلیلی» نیز از «ظرفیت تحلیلی» همراه با «ظرفیت استنتاج تجربی»، «جنب و جوش هیجانی»، «نیروی روانی»، «سازش‌یافتگی محیطی» و «رقابت‌طلبی» شکل می‌گیرد. در حوزهٔ «خشنودی» نیز شخصیت تحلیلی در کنار «سرزندگی معنوی»، «استواری روانی» و «سرسختی» آمده است.

تعریف انگلیسی

Analytical personality is one of the two fundamental domains of the interactive nature of personality, arising from the expansion of the concept of emotion-thought (hayajan-andisheh), and comprises four basic components. In another usage, it denotes analytical practice (tahlil-varzi) and deliberateness (sanjidegi), which implicitly require wisdom-practice (kheradvarzi). In its broad sense, it means weighing all aspects when making decisions in order to take the best course, by classifying and titling information and using reason, logic, intelligence and understanding.

منابع