۷۳. یادداشتها و منابع
1- Giftedness 2- Gender
3- Enrichment 4- Acceleration
5- Creativity 6- Identity
7- Goals 8- Work identity
9- Social self-steem
1-کاظمی حقیقی، ناصرالدّین(1375) روان شناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژهٔ؛ سایه نما؛ تهران
2- Annual meeting of the Southeastern Psychological Association (1983) .
3- Baum, et al (1995) . Rever sing undrachievement: Creat ive product ivity as a systemat icintervention, Gifted Child Quarterly 39 (4) , 224- 235.
4- Bisagni & Eckmode (1995) . The role of work ident ity in women' s adjustment to divorce, American Journal of Orthopsychiatry 65 (4), 574-583.
5- Bourque & Li (1987). Perceived competence, social adjustme nt and peer re lat ions of intellectually gifted children in segregated versus regular- classroom settings, canadian Journal of Special Education, Vol (2), 191- 200.
6- Field et al (1998). Feelings and attitude of gifted students, Adolescene, 33 (130) , 331-342.
7- Hanses, P. & Rost , D. H. (1998). The drama of the gifted underachievers, ordinary or extraordinary underachievers. Zeitschrift fuer Pädagogische Psychologie. 12(1) , 53-71.
8- Higgins et al (1995) . Perceptions of career , family, and sex in relationships, Psychological Reports. 7(2) 622.
9- Holahan Carole K. (1985). The relationship between Life Goals at thirty and perceptions of Goal Attainment and life satisfaction at seventy for gifted Men and women. International Journal of Aging and Human Development. 20 (1) 21-31
10- Hollinge r & Fleme ing (1988). Gifted and talented Young women: Antecendents and Correlates of Life Satisfoction. Gifted Child Quarterly, 32 (2) 254-59.
11- Leung, S. Alvin (1998) . Vocational validity and Career Choice Congruence of gifted and talented high school students. Counselling Psychology Quarterly.
12- Moon, Sidney M. (1995). The effects of an enrichment program on the families of participants: A multiple- Case study. Gifted Child Quarterly, 39 (4), 198- 208.
13- Phelps, Christ inc E. (1991). Ident ity Formation in Ca reer Development for Gifted women. Roeper Review. 13 (3), 140- 141.
14- Roth, Henry S. (1987). Utilizing Earliest Recollections as a Counseling Technique for Gifted and Talented students who Have Social Adjustment problems at school. Roeper Review, 9 (4), 226- 29.
15- Schneider et al (1987) . The Social Adjustment of Gifted children in ontario schools. Ontario Dept of Education, Toronto.
محیط آموزشی و استعداد
در شمارهٔ چهاردهم مجله ( سال چهارم، تابستان 74 )، نتایج پژوهش مربوط به " ویژگیهای شخصیّتی دانشآموزان تیزهوش مراکز آموزشی استعدادهای درخشان و دبیرستانهای خاصّ شهر تهران " را که به وسیله " محمد امین جلیلوند " و تحت نظارت آقای " دکتر جواد اژهای " انجام یافته است از حیث " تفاوتهای جنسی " مورد بررسی قرار دادیم. دبیرستانهای " خاصّ " در این پژوهش عبارت بودند از " البرز "، " مفید "، " شهید مطهری "، " امّام صادق گ، " نرجس " و " پندار نیک " از مراکز "سمپاد " نیز دانشآموزان " علامه حلی " و " فرزانگان " تهران مورد مطالعه قرار گرفته بودند.
در این شماره به بررسی مقایسهای خصایص شخصیّتی نوجوانان مستعدّ در دو " محیط آموزشی سمپاد گ (تفکیکی) و " مدارس خاصّ " میپردازیم.
در این بررسی، نتایج پزوهش مزبور را در جهت پاسخ به این سؤالات مورد شرح و تفسیر قرار میدهیم:
1– آیا ویژگیهای شخصیّتی دانشآموزان مستعدّ مراکز آموزشی سازمان ( سمپاد ) و مدارس خاصّ با یکدیگرمتفاوت است؟
2 – آیا خصوصیات شخصیّتی دانشآموزان هوشمند مراکز سمپاد و مدارس خاصّ با یکدیگر تفاوت دارد؟
3 – آیا ویژگیهای شخصیّتی دانشآموزان تیزهوش سمپاد و مدارس خاصّ با یکدیگر متفاوت است؟
ابتدا به توصیف نتایج و یافتههای خالص این پژوهش از حیث تفاوتهای محیط آموزشی ( تفکیک و غیر تفکیک ) استعدادهای درخشان میپردازیم و سپس به شرح یافتههای مزبور میپردازیم.
نتایج
در حوزهٔ استعدادهای درخشان (نوجوانان با هوشبهر بالاتر از 115) به طور کلّی این تفاوتهای شخصیّتی ناشی از تفکیک محیط آموزشی ( سمپاد ) و محیط غیر تفکیکی ( مدارس خاصّ ) حاصل شده است:
1 – دانشآموزان " مستعدّ " سمپاد در مقایسه با مدارس خاصّ " تحمل " (
کمتری دارند 5/15 در برابر 5/16 برای پسران و 51/15 در برابر 83/17 برای دختران) .
2 – دانشآموزان مستعدّ سمپاد خوا ریشماری10 کمتری نشان میدهند (2/9 در برابر 3/12 برای پسران و 1/10 در برابر 3/12 برای دختران).
3 – پسران مستعدّ سمپاد " خودکفا "ترند ( 96/9 در برابر 53/8 ) " تمکین "11 کمتری دارند (11 در برابر 4/13) " نظم " 12 کمتری بروز میدهند (7/11 در برابر 6/13 )، در رفتار دیگران " کم دقت " تر هستند (9/13 در برابر 6/15 )، مددجویی 13 کمتری دارند (2/11 در برابر 4/13 )، خواریشماری کمتری نشان میدهند (2/9 در برابر 3/12 ) و تحمل ممتری نمایان میسازند (5/15 در برابر 5/16 9.
4 - دختران مستعدّ سمپاد خودمختارترند ( 72/14 در برابر 1/12 )، هوش عمومی بیشتری دارند (7/9 در برابر 5/8 ) و خواریشماری کمتری نشان میدهند (1/10 در برابر 3/12 9.
در سطح " هوشمندی " (هوشبهر میان 115 تا 5/128 )، این تفاوتهای شخصیّتی ناشی از تفاوت محیط آموزشی کسب شده است:
1 – دانشآموزان هوشمند سمپاد، خواریشماری کمتری نشان میدهند (6/8 در برابر 3/12 برای پسران و 44/10 در برابر 83/12 برای دختران ).
2 – پسران هوشمند سمپاد، برونگردی ( پرحرفی ) کمتری دارند (5/11 در برابر 2/13) خودکفایی بیشتری نشان میدهند (4/10 در برابر 52/8)، تمکین کمتری دارند (97/10 در برابر 1/13 ) در رفتار دیگران کم دقت ترند (4/13 در برابر 5/15) و خواریشماری کمتری بروز میدهند( 6/8 در برابر 3/12).
3 – دختران هوشمند سمپاد در مقایسه با دختران هوشمند مدارس خاصّ، از هوش عمومی بالاتری برخوردارند (35/9 در برابر 30/8)، خواریشماری کمتری دارند(44/10 در برابر 83/12) و تحمل کمتری نشان میدهند (97/14 در برابر4/17).
در سطح " تیزهوشی " ( هوشبهر بالاتر از 135 )، هیچگونه تفاوت شخصیّتی ناشی از محیط آموزشی یافت نشده است. تفاوتهای حاصله بستگی به " جنسیّت " دارد:
1 – " پسران تیزهوش " سمپاد در مقایسه با پسران تیزهوش مدارس خاصّ کولی گری (بی توجّهی به نظرات دیگران) بیشتری نشان میدهند (49/11 در برابر 55/9) و تمکین کمتری نمایان میسازند (1/11 در برابر 03/14) و همچنین در نظم، ضعف بیشتری نشان میدهند (63/11 در برابر 54/14). مددجویی آنها کمتر است (92/10 در برابر 2/13). خواریشماری کمتری دارند (52/9 در برابر 17/12) و تحمل کمتری بروز میدهند (82/15 در برابر 63/18).
2 – " دختران تیزهوش " شسمپاد در مقایسه با دختران تیزهوش مدارس خاصّ، کم سلطهترند (57/13 در برابر 91/15) و تحمل کمتری نشان میدهند (65/14 در برابر 27/16).