۸. هیجان پذیری
«هیجانپذیری» سه عامل اساسی را میسنجد: «حالت پریشانی»، «احساس بدبختی» و «اضطراب».
حالت پریشانی
به معنای اهمیّتدهی به چیزهای کوچک و پریشانی و ناراحتی از امور بیاهمیّت و حوادث غیرمنتظره (مانند از جا پریدن، دستپاچگی، رنگپریدگی و یا سرخ شدن)، آسان بروز کردن هیجان و عدم پذیرش وقایع به سادگی است. این خردهمؤلّفه در برابر استواری حالات هیجانی و واقعیّتپذیری قرار میگیرد.
سؤالات
1- آیا به سادگی از یک حادثه غیر منتظره پریشان میشوید؟ آیا وقتی به طور ناگهانی شما را میخواهند، از جا میپرید و دستپاچه میشوید؟ رنگتان میپرد و یا سرخ میشوید؟ 9
یا آن که شما را به سختی میتوان منقلب و پریشان کرد؟ 1
2- آیا به سهولت از چیزی شاد میشوید و یا نسبت به چیزی شورش میکنید؟ 9
یا آن که بسادگی وقایع را همانطور که هستند قبول میکنید؟ 1
3- آیا به چیزهای کوچکی که معمولاً بی اهمیّت اند، خیلی اهمیت میدهید؟ آیا گاهی اوقات از چیزهای کوچک پریشان و ناراحت میشوید؟ 9
یا آن که فقط بر اثر حوادث مهم منقلب و پریشان میشوید؟ 1
تحلیل
بالاتر از18: شما آدمی هستید که به جزئیات خیلی اهمیّت میدهید. برانگیختگی هیجانی بالایی دارید. احساسات و عواطف را آسان بروز میدهید و واقعیت پذیری پایینی دارید. در زمینه کنترل هیجانی وپذیرش واقعیّت نیاز به مشاوره دارید.
کمتر از18: شما آدمی هستید که هیجانات پایداری دارید. دمدمی مزاج نیستید و واقعیّت پذیری را بیشتر به ذهنتان راه میدهید.
اضطراب
به معنای تند و گرم و با شتاب و با صدای بلند صحبتکردن که از اضطراب در برابر وظیفه تازه یا تغییر موقعیّت نشأت میگیرد. این اضطراب، تأثّر و ناراحتی در حدّی است که انجام کار مورد علاقه، نیز غیر ممکن به نظر میرسد. این خردهمؤلّفه در برابر ممکن به نظر رسیدن انجام کار مورد علاقه، روبهرویی آرام با موقعیّت جدید و متانت کلامی قرار میگیرد.
سؤالات
1- آیا در موقع صحبت کردن تند و گرم میشوید؟ آیا در موقع صحبت کردن صدای خود را بلند میکنید؟ آیا احساس میکنید که باید الفاظ تند و یا پرمعنا بکار ببرید؟ 9
یا آن که بدون شتاب صحبت میکنید و با آرامش و متانت حرف میزنید؟ 1
2- آیا اتّفاق میافتد که چنان متأثّر و ناراحت شوید که انجام دادن کاری که مورد خواست شماست کاملاً غیرممکن به نظر برسد؟ (مثلاً: احساس ترس مانع اقدام شما میشود و یا کمرویی شما را کاملاً از حرف زدن باز میدارد و غیره) 9
یا آن که چنین حالتی به ندرت برایتان اتفاق افتاده است؟ 5
یا آن که هیچ وقت چنین حالتی برایتان پیش نیامده است؟ 1
38- آیا درمقابل یک وظیفه تازه یا تغییر موقعیّت دچار اضطراب میشوید؟ 9
یا آن که با آرامش با موقعیّت جدید روبرو میشوید؟ 1
تحلیل
بالاتر از17: احتمالاً خیلی آدم خوشحال و آرامی نیستید. معمولاً مسائل زندگی را سخت میگیرید و در حل مسائل و رو به رو شدن با شرایط جدید مقاومت نشان میدهید. شما روی هم رفته آدم مضطربی هستید. همیشه زندگیتان با افسردگی، اضطراب و خشم درونی آمیخته است. برای تغییر این وضعیّت نیاز به مشاوره دارید.
کمتر از17: شما آدم خوشحال و آرامی هستید و درحل مسائل زندگی موفق عمل میکنید. در رو به رو شدن با شرایط جدید علاقه و اشتیاق از خود نشان میدهید.
احساس بدبختی
به معنای نارضایتی از سرنوشت همراه با اشتغال فکری (شکّ و تردید درباره امور بیاهمیّت و یا نگهداری دایمی یک فکر کاملاً بیفایده و مزاحم در ذهن) و تغییر متناوب حالات هیجانی بدون دلیل که حتّی اندیشهای نیز برای تغییر چیزهایی که بر وفق مراد نیست، صورت نمیگیرد. این خردهمؤلّفه در برابر احساس خوشبختی و رضایت از سرنوشت، آرامش و تمرکز ذهنی و ثبات خُلقی قرار میگیرد؛ به گونهای که پیرامون تغییر چیزهایی که بر وفق مراد نیست، اندیشه میشود.
سؤالات
1- آیا غالباً احساس بدبختی میکنید؟ 9
یا آن که به طور کلّی از سرنوشت خود راضی هستید و یا هنگامی که امور بر وفق مراد شما نیستند، بیشتر به چیزهایی که باید تغییر دهید میاندیشید تا به احساساتتان؟ 5
2- آیا به طور متناوب و ظاهراً بدون دلیل از حالت شور و هیجان به حالت کندی و بی حالی و یا از شادی به غمگینی درمی آیید؟ 9
یا آنکه خُلق شما کم و بیش ثابت است؟ 1
3- آیا اغلب درباره امور بی اهمیّت دچار شکّ و تردید میشوید؟ آیا یک فکر کاملاً بی فایده را که مزاحم شماست، دائماً در ذهن خود نگه میدارید؟ 9
یا آنکه به ندرت و بصورت استثنائی به این اشتغال فکری ناراحت کننده دچار میشوید؟ 1
تحلیل
بالاتر از18: شما فردی دم دمی مزاج هستید. همراه با وسواس فکری این امر بسیار شمارا آزار میدهد. ثبات خلقی ندارید. شما کسی هستید که کاملاً محافظه کار است و از تجربه چیزهای جدید بدتان میآید تاجایی که سبب نارضایتی از زندگی شده وسلامت روان شما را به خطر انداخته است. باید به بهبود افکارتان بیش از هرچیز توجه و رسیدگی کنید.
کمتر از18: نسبتاً از سلامت روان برخوردار هستید. تمرکز و توجّه نسبتاً بالایی در امور زندگی دارید ودر حل مسائل تان دچار دستپاچگی نمیشوید و دارای ثبات نسبی فکری، هیجانی و رفتاری هستید.