ظرفیتهای روانی
حذاقت
Hadhaqat (skillful intelligence)
تعریف
حذاقت به معنای مهارت در هر چیز است و در حقیقت نوعی هوش است که از مهارت و ورزیدگی در کار نشأت میگیرد. این هوش با ذکاوت جمع میشود و ذهن را ورزیده میکند.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در بررسی مبانی نظری نخبگی و تیزهوشی، حذاقت در کنار مفاهیمی مانند فهم، فطنت، قریحه، حِجی و فراست بهعنوان یکی از انواع هوش آمده است. قریحه به ماهیت سرشتی هوش اشاره دارد، اما حذاقت هوشی است که از ورزیدگی در کار و مهارت حاصل میشود. در تعریف پیشنهادی «تیزهوشی»، موهبتی خدادادی در تیزبینی و دریافت اکتشافآمیز است که با ورزیدگی در کار بروز مییابد.
تعریف انگلیسی
Hadhaqat means skill in anything and is, in truth, a kind of intelligence that arises from skill and practised proficiency in work. It combines with sharp-wittedness (zakāwat) and makes the mind well-trained.
منابع
- مقالات، «مفاهیم بنیادین نخبگی در مبانی اسلامی» https://www.eot.ir/مقالات/مفاهیم-بنیادین-نخبگی-در-مبانی-اسلامی-1962 — Defines hadhaqat as skill-born intelligence combining with zakāwat, training the mind
- نخبهشناسی، «21. بحث و نتیجهگیری» https://www.eot.ir/کتب/نخبه-شناسی/بحث-و-نتیجه-گیری-1029 — Hadhaqat as intelligence from practised proficiency; listed among kinds of intelligence
- روانشناسی فرهنگی، «9. و) پرورش پذیری پدیدهٔ تیزهوشی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/و-پرورش-پذیری-پدیده-تیزهوشی-1350 — Same definition; links skillful performance to proficiency in work
- بررسی مبانی نظری نخبگی، «10. مقایسهٔ استنباطهای متخصّصان با مبانی نظری اجماعی از پدیدهٔ تیزهوشی و استعداد» https://www.eot.ir/کتب/مبانی-نظری-نخبگی/مقایسه-استنباطهای-متخصصان-با-مبانی-نظری-اجماعی-از-پدیده-تیزهوشی-و-استعداد-1525 — Same definition and the proposed tizhooshi definition