حسّاسیّت
تعریف
حسّاسیّت یکی از پنج خصیصه عاطفی قابل ملاحظه در میان تیزهوشان است و به عمق احساسی گفته میشود که به شناخت دیگران میانجامد. تیزهوشان با احساسهای خود میاندیشند و به موقعیّتهای پیرامون خود واکنش نشان میدهند.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
به زعم برخی محقّقان، حسّاسیّت در کنار ظرفیّت اندیشه واگرا، تحریکپذیری، بینش و کمالیابی از خصیصههای عاطفی تیزهوشان است. این پنج خصیصه ممکن است باعث بروز برخی تعارضهای بین فردی شوند و تا هنگامی که فرد تیزهوش ارزشگذاری برای خود را یاد نگیرد و حمایتیابی نکند، ممکن است به تعارضهای هویّت و افسردگی بینجامد. در الگوی شش وجهی انتظارات فرهنگی، خصیصه حسّاسیّت به انتظار «شناخت جامعه توسّط تیزهوش» اشاره دارد. هماحساسی قوی و نیرومند، که از پیامدهای عاطفی تفاوتهای هوشی و شناختی تیزهوشان است، نیز ناظر به همین انتظار است.
تعریف انگلیسی
Sensitivity is one of the five notable affective traits among the gifted, and refers to the depth of feeling that leads to knowing others. The gifted think with their feelings and react to the situations around them.
منابع
- هیجان اندیشه، «5. ج) رویآورد تحوّلی» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/ج-روی-آورد-تحولی-1110 — Defines sensitivity as emotional depth leading to knowing others; five traits; conflicts
- مقالات، «جنبههای عاطفی و هیجانی تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/جنبه-های-عاطفی-و-هیجانی-تیزهوشی-1893 — Same definition, thinking with feelings, reacting to situations, related conflicts
- نخبهشناسی، «28. الگوی شش وجهی انتظارات فرهنگی» https://www.eot.ir/کتب/نخبه-شناسی/الگوی-شش-وجهی-انتظارات-فرهنگی-1022 — Sensitivity linked to society's being known by the gifted; empathy
- روانشناسی فرهنگی، «12. الگوی شش وجهی انتظارات فرهنگی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/الگوی-شش-وجهی-انتظارات-فرهنگی-1347 — Same cultural-expectations model linking sensitivity and strong empathy