خلّاقیّت نظری
تعریف
خلّاقیّت نظری یکی از انواع خلّاقیّت است که به میانگین نمرات هوش تحلیلی و نوسودمندی اشاره دارد. در برابر آن، خلّاقیّت عملی ناظر به میانگین نمرات هوش تجربی و نوسودمندی است. خلّاقیّت نظری با تیزهوشی سازماندهی نیز مرتبط دانسته شده است.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
خلّاقیّت نظری مستلزم هماویختگی تنگاتنگ شناختی–عاطفی در همهٔ سطوح تحلیل است؛ مفهومسازی، سازهیابی، استنتاج، ریشهیابی، تلازم، موقعیتیابی و یکپارچگی شناختی همگی با ملازمات عاطفی همراهاند. اگر خلّاقیّت به شهود نیاز داشته باشد، این شهود بر همین هماویختگی مبتنی است و به این ترتیب خلّاقیّت در عرصهٔ نظری دست میدهد. در مثال آمده در متن، «غنیسازی تحلیلی فارسی» مناسبترین اقدام تقویتی برای پرورش خلّاقیّت نظری به شمار میآید.
تعریف انگلیسی
Theoretical creativity is one of the types of creativity and refers to the average of the scores of analytic intelligence and novel-utility action. By contrast, practical creativity concerns the average of the scores of experiential intelligence and novel-utility action. Theoretical creativity is also linked with organizing giftedness.
منابع
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «38. سه) تقویّت توانایی» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/سه-تقویت-توانایی-1223 — Definition as average of analytic intelligence and novel utility; enrichment program
- آموزش و پرورش برای استعداد و تیزهوشی، «12. دو) سیاستگذاری آموزش» https://www.eot.ir/کتب/اموزش-و-پرورش-برای-استعداد-و-تیزهوشی/دو-سیاستگذاری-آموزش-1318 — Same definition, contrasted with practical creativity
- مقالات، «مدرسهٔ تربیت تعاملی استعداد» https://www.eot.ir/مقالات/مدرسه-تربیت-تعاملی-استعداد-1959 — Same definition of the types of creativity
- مقالات، «ملاحظات عاطفی در گسترهٔ تنوّع خلّاقیّت» https://www.eot.ir/مقالات/ملاحظات-عاطفی-در-گستره-تنوع-خلاقیت-1967 — Link to organizing giftedness; cognitive-affective integration at all levels