خودباوری
تعریف
خودباوری اعتقاد و باور فرد به توانمندیها و ویژگیهای شخصی خود است. این باور بر پایهٔ خودآگاهی شناختی و خودشناسی تطبیقی، یعنی شناخت فرد در مقایسه با دیگران، شکل میگیرد و از این رو با دیگرباوری ملازم است. انواع آن را تحصیلی، اجتماعی و جسمانی دانستهاند.
برای مطالعهٔ بیشتر: هوش و خودباوری، تیزهوشی، خودباوری و فرهنگ
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
خودباوری در بهداشت روانی نوجوانان و جوانان تیزهوش اهمیت محرز دارد، زیرا غالباً با آرامش روانی و سازگاری محیطی همراه است و کاهش آن میتواند با روابط همسالی ضعیف، اضطراب و فشار روانی حاد توأم شود. خودباوری اساس تصمیمگیری مستقل است و خودباوری مثبت از ویژگیهای تفکر واگرا و افراد آفریننده به شمار میآید. در پدیدآیی آن عواملی مانند هوش، جنسیّت، تحوّل سنّی، سطح هوش، ابزارها و برنامهٔ آموزشی تأثیر دارند. شکلگیری آن به دیگران و محیط اجتماعی بستگی دارد؛ اگر فرصت مقایسه با همسالان نباشد، بهخوبی شکل نمیگیرد.
تعریف انگلیسی
Self-concept (khodbāvari) is a person's belief in their own capabilities and personal characteristics. It forms on the basis of cognitive self-awareness and comparative self-knowledge, that is, knowing oneself in comparison with others, and is therefore inseparable from belief in others. Its types are described as academic, social and physical.
منابع
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «33. ارزشیابی عملکرد معلّم در برنامه» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/ارزشیابی-عملکرد-معلم-در-برنامه-1372 — belief in personal abilities; based on cognitive self-awareness; basis of independent decision-making
- مقالات، «خود باوری و سازگاری تیزهوش» https://www.eot.ir/مقالات/خود-باوری-و-سازگاری-تیزهوش-1914 — comparative self-knowledge; tied to belief in others; social environment
- استعداد و تیزهوشی، «29. و) نوسودمندی تحصیلی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/و-نوسودمندی-تحصیلی-1187 — academic, social, physical types; footnote Self Concept
- استعداد و تیزهوشی، «29. و) نوسودمندی تحصیلی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/و-نوسودمندی-تحصیلی-1187 — mental health importance; influencing factors like intelligence, gender, age, program
- استعداد و تیزهوشی، «31. بهداشت روانی تیزهوش و خودباوری تحصیلی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/بهداشت-روانی-تیزهوش-و-خودباوری-تحصیلی-1185 — influence of educational program, gender and talent on self-concept