مفهوم
تعریف
مفهوم، به بیان ساده، «تشکیل صورت ذهنی انتزاعی از پدیدهها و مصادیق» است. در مفهوم یک فعّالیّت انتزاعی و تجریدی رخ میدهد: مصادیق با یکدیگر مقایسه میشوند، وجه تمایز آنها کنار گذاشته و تشابهات برگزیده میشود، و از مشابهتها برداشت کلّی جدیدی ادراک میشود که در بارهٔ همهٔ موارد مصداق دارد.
برای مطالعهٔ بیشتر: مفهوم پارادایم، نقشهٔ مفهوم: هوش
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
مفهوم پایهٔ تحلیل و پایهٔ یادگیری است و «مفهومپردازی» بنیادیترین عنصر هوش تحلیلی به شمار میآید. مفهوم از تصوّر آغاز میشود؛ تصوّر مادهٔ مفهوم است و در هر کودکی وجود دارد. تصوّریابی در آغاز به دریافت حسّی بستگی دارد، از این رو مفهومپردازی ماهیّتی تعاملی دارد؛ یعنی تعامل کودک و محیط که با اصطلاحات جذب و انطباق روشنتر میشود.
تعریف انگلیسی
A concept, in simple terms, is the formation of an abstract mental form of phenomena and instances. It involves an abstract activity: instances are compared, their distinguishing features set aside and similarities selected, and from the similarities a new general understanding is perceived that applies to all the cases.
منابع
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «28. ظرفیّت یابی» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/ظرفیت-یابی-1233 — Definition of concept, abstraction process, and basis of analysis and learning
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «28. ظرفیّت یابی» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/ظرفیت-یابی-1233 — Concept formation as first of seven analytic intelligence elements