نظریهٔ هیجان اندیشه
تعریف
نظریهٔ هیجان اندیشه نظریهای است که بر یکپارچگی تعاملی دامنههای عاطفی، شناختی و رفتاری نظام روانشناختی تأکید میورزد. این نظریه در آغاز از قلمرو خلّاقیّت نشأت یافت و فرایند خلّاقیّت را ناشی از دگرگونیهای هماویختهٔ شناختی و عاطفی میداند. این نظریه نه صرفاً یک چشمانداز شناختی و نه فقط یک رویکرد هیجانی، بلکه یک نظریهٔ عمومی در روانشناسی است.
برای مطالعهٔ بیشتر: هیجان اندیشه
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
این نظریه نخستینبار در هفدهمین کنفرانس شورای جهانی کودکان تیزهوش و مستعد (انگلستان، ۲۰۰۷) ارائه شد و سپس در سایر مجامع بینالمللی توسعه یافت. در پدیدآیی خلّاقیّت معمولاً دو هیجان عمده، «پویایی» و «بیتابی»، نقش دارند. در توضیح نظریه آمده است که هر جا اندیشهای پا گیرد، احساسی خاص همراه آن است و این دو جداییپذیر نیستند. بروز این احساس در ظرف «هیجان»، «هیجان اندیشه» نام دارد، اما هر اندیشهای لزوماً به هیجان نمیانجامد. گستردهترین زمینهٔ کاربرد نظریه، تبیین فرایند خلّاقیّت، تصمیمگیری، حلّ مسأله و نارساییهای عاطفی-شناختی است. این نظریه بنیاد نظری بزرگی برای روانشناسی تعاملی به شمار میآید.
تعریف انگلیسی
Emotion-Thought Theory emphasizes the interactive integration of the affective, cognitive and behavioral domains of the psychological system. It originated in the field of creativity and regards the creativity process as arising from intertwined cognitive and affective transformations. It is neither merely a cognitive perspective nor only an emotional approach, but a general theory in psychology.
منابع
- مقالات، «هیجان اندیشه» https://www.eot.ir/مقالات/هیجان-اندیشه-1988 — Presentation in 2007, creativity, pulsation and restlessness, general theory
- هیجان اندیشه، «1. سرآغاز» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/سرآغاز-1114 — Integration of domains, foundation of interactive psychology, inseparable thought and feeling
- روانشناسی کار و مدیریت، «37. فصل شانزدهم پایههای روانشناختی تصمیمگیری» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-شانزدهم-پایه-های-روانشناختی-تصمیمگیری-1459 — Definition of thought-emotion as emotional expression; not every thought leads to emotion
- مقالات، «نظریه هیجان اندیشه» https://www.eot.ir/مقالات/نظریه-هیجان-اندیشه-1974 — Same content: origin, creativity process, applications