پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
ظرفیت‌های روانی تواناییهای بنیادین

هوش تحلیلی

Analytical Intelligence·Analytical intelligence
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

هوش تحلیلی یکی از سه نوع هوش در روان‌شناسی تعاملی است و بر توانایی فهم، دریافت و گیرایی تیز در محوریابی، ریشه‌یابی ساده مفاهیم، تجزیه و تحلیل مطالب، طبقه‌بندی راحت مفاهیم به شیوه‌های نوین، ارائهٔ آسان دسته‌بندیهای جدید و یکپارچگی ساده مباحث دلالت دارد. این هوش به هفت مفهوم بنیادین اشاره می‌کند. بررسی آن در قلمرو روان‌شناسی شناختی است.

برای مطالعهٔ بیشتر: هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها، هوش تحلیلی و رضایت شغلی: چرا کارمند توانا ناخشنود می‌شود؟

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

هفت مفهوم بنیادین هوش تحلیلی عبارت‌اند از: مفهوم‌پردازی، ریشه‌یابی، استنتاج، سازه‌یابی، تلازم، جایگاه‌یابی و یکپارچگی. هوش تحلیلی هر فرد در تعامل با هوشهای تحصیلی و تجربی، دو کنش نوسودمندی و وظیفه‌مندی و همه زمینه‌های کشف‌شده و ناشناختهٔ اوست. همچنین با ویژگیهای شخصیتی، نگرشی، انگیزشی و عاطفی ملازم با ظرفیت تحلیلی، و با ساختارهایی که ضرورتاً ملازم با این ظرفیت نیستند، تعامل دارد. در تعامل نهایی، نظام‌یافتگی روان‌شناختی‌ای بر محور هوش تحلیلی پدید می‌آید. در پژوهشی بر کارمندان، هوش تحلیلی پیش‌بینی‌کنندهٔ رضایت شغلی نبود.

تعریف انگلیسی

Analytical intelligence is one of the three types of intelligence in interactive psychology. It refers to the ability to grasp and quickly take in concepts: finding their focus and roots, analyzing material, easily classifying concepts in new ways, offering new categorizations, and simply integrating topics. It points to seven fundamental concepts, and its study belongs to cognitive psychology.

منابع