پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ج ح خ د ر ز س ش ط ظ ف ک گ م ن و ه ی
هویت و خود شخصیت

انگاره شخصیت خردورزی تحلیلی

مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

درگستره مهم و ژرف تصمیمگیری با نظام روانی خاصّی رویارو هستیم که ازآن به عنوان «شخصیّت خردورزی تحلیلی» یاد می‌کنیم.

این شخصیّت در ابتدا دو قلمرو بزرگ بنیادین را دربر می‌گیرد:

الف) شخصیّت تحلیلی

شخصیّت تحلیلی مشتمل بر چهار مؤلّفهٔ اساسی است: 1) تعهّد فردی، 2) پویایی تحلیلی، 3) کاوشگری و 4) هیجان تعلیل

  • ب) خردورزی

«خردورزی» اصطلاحاً مرکّب از دومؤلّفهٔ بنیادین است: 1) چیرگی روانی و 2) سنجیدگی

در نتیجه «شخصیّت خردورزی تحلیلی» را می‌توان به مفهوم گسترده این گونه تعریف کرد:

«برانگیختگی کنجکاوی با هر مسألهٔ مبهمی در قلمرو فعّالیّتهای مورد علاقه‌ همراه با ناآرامی و مشغولیّت فراگیر و سرسختانه با هدف کشف حقیقت که امکان بررسی همه‌جانبه با استفاده از عقل، توانایی‌ فهم‌، دریافت ‌و گیرایی تیز در محوریابی، ریشه‌یابی سادهٔ مفاهیم، تجزیه‌ و تحلیل‌ مطالب،‌ طبقه‌بندی راحت مفاهیم به شیوه‌های نوین، ارایهٔ آسان دسته‌بندیهای جدید از مفاهیم و سرانجام، سازماندهی سادهٔ مباحث، منطق، هوش، درک تجربی، کوشایی در انضباط، ترتیب امور و مدیریّت هیجان برای تشخیص خوبی از بدی بدون تأثّر احساسی و تأثّر از دیگران برای تصمیمگیری و انجام بهترین و دقیقترین کار را فراهم می‌کند.