تعالی طلبی
تعریف
تعالی‌طلبی گرایشی نیرومند به تعالی و رشد است که در پژوهش‌ها ویژگی مهمّ افراد خلّاق به شمار می‌آید. در فرد تیزهوش، تعالی‌گرایی در کنار کمال‌گرایی و برتری‌طلبی در حوزهٔ «پیشرفت اجتماعی» جای می‌گیرد. در این حوزه، کمال‌یابی به معنای انگیزهٔ خاصّ، قابلیّت درونی و نیروی حیات‌بخش زندگی است که به تحقّق تمامیّت خود می‌انجامد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
تعالی‌گرایی در فرد تیزهوش ممکن است به معنای توانایی دیدن کیفیت و گرایش شدید عاطفی باشد، اما برخی تیزهوشان را به توقّعات غیرواقع‌بینانه از خود سوق می‌دهد و فشاری شخصی برای تعالی‌گرایی پدید می‌آید. پافشاری بر تعالی‌جویی و کمال‌گرایی همراه با توقّعات اجتماعی برای پیشرفت حتی ممکن است تیزهوش را به سوی خودکشی بکشاند. در پرورش، معلّمان با پرهیز از خرده‌گیری و تحقیر، انتظارات خود را متوجّه استقلال و تشویق تعالی‌جویی و پیشرفت گام‌به‌گام می‌کنند.
تعریف انگلیسی
Aspiration for excellence is a strong inclination toward excellence and growth, which research regards as an important characteristic of creative people. In the gifted individual, striving for excellence is placed alongside perfectionism and superiority-seeking under "social progress". In this domain, self-perfecting means a special motivation, inner capability and life-giving force that leads to the realization of one's wholeness.
منابع
- مقالات، «پارادایم شش وجهی خلّاقیّت» https://www.eot.ir/مقالات/پارادایم-شش-وجهی-خلاقیت-1874 — Strong aspiration for excellence and growth is key among creative people
- مقالات، «ملاحظات عاطفی در گسترهٔ تنوّع خلّاقیّت» https://www.eot.ir/مقالات/ملاحظات-عاطفی-در-گستره-تنوع-خلاقیت-1967 — Same trait attributed to creative people
- روانشناسی فرهنگی، «12. الگوی شش وجهی انتظارات فرهنگی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/الگوی-شش-وجهی-انتظارات-فرهنگی-1347 — Excellence-striving within social progress, self-perfecting, unrealistic self-expectations, personal pressure
- استعداد و تیزهوشی، «96. الف – نقش فرد تیزهوش» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/الف-نقش-فرد-تیزهوش-1120 — Insistence on striving for excellence with social expectations may lead to suicide
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روش‌های آموزش ویژه، «27. مزایای غنی‌سازی، تسریع و تفکیک» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/مزایای-غنی-سازی-تسریع-و-تفکیک-1378 — Teachers encourage excellence-seeking and step-by-step progress