ذکاوت
تعریف
ذکاوت نوعی از هوش است که از ایمان نشأت میگیرد و با سرعت فطنت، دریافت و فهم همراه است. این هوش در قلب و فؤاد جای میگیرد. بهواسطهٔ ذکاوت، دشواریهای گفتهها و سخنان عالیهالمضامین دریافت و حمل میشود.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در این بررسی، ذکاوت یکی از انواع هوش بر حسب منبع است و در کنار کیاست (هوش ایمانیِ همراه با پرهیزکاری، حقپذیری و دوراندیشی که صاحبش را به نقد حال خویش و خودیابی وامیدارد) و فراست (هوش ایمانیِ تیزبینی که دریافت حقایق آنچه دیده میشود را ممکن میکند) آمده است. برخی مراتب پایینتر، مانند دهاء و نکراء، میتواند آفت ذکاوت باشد.
تعریف انگلیسی
Zakāvat is a kind of intelligence that arises from faith and is accompanied by quickness of wit, perception and understanding. It settles in the heart (qalb and fu'ād). Through it, the difficulties of utterances and sayings of lofty meaning are grasped and borne.
منابع
- نخبهشناسی، «20. بازتاب یک بررسی پژوهشی بررسی مبانی نظری نخبگی» https://www.eot.ir/کتب/نخبه-شناسی/بازتاب-یک-بررسی-پژوهشی-بررسی-مبانی-نظری-نخبگی-1030 — Definition of zakāvat and its possible bane (dahā', nokarā')
- بررسی مبانی نظری نخبگی، «2. الف) انواع بر حسب منبع» https://www.eot.ir/کتب/مبانی-نظری-نخبگی/الف-انواع-بر-حسب-منبع-1533 — Zakāvat as a type of intelligence by source
- روانشناسی فرهنگی، «8. مفهوم تیزهوشی در فرهنگ ایران» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/مفهوم-تیزهوشی-در-فرهنگ-ایران-1351 — Same definition; contrast with kayāsat and farāsat
- مقالات، «بررسی مبانی نظری نخبگی» https://www.eot.ir/مقالات/بررسی-مبانی-نظری-نخبگی-1867 — Same definition in the article text