پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ج ح خ د ر ز س ش ط ظ ف ک گ م ن و ه ی
خشنودی و بهداشت تعادل بهداشتی

معنویت

Spirituality
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی ۵ دقیقه مطالعه

تعریف

معنویت به معنای «ریشه‌دواندن معنویت در زندگی همراه با پایبندی به ارزش‌های دینی و رعایت ارزش‌های معنوی» است. ارزش‌های انسانی را معنویت ناشی از ادیان الهی تعیین می‌کنند. در شرایط بحران، که بی‌تابی را شدت می‌بخشد و بقای روان را به مخاطره می‌اندازد، بیش از هر زمانی ضرورت معنویت ملموس می‌شود. بدون معنویت نمی‌توان آرامش و در نتیجه خشنودی در زندگی را انتظار داشت. آرامش در زندگی با سه مؤلفه استقلال، احساس پشتیبانی، و معنویت همراه است. این خصیصه‌ها همراه با هدفمندی و تعالی جویی موجب رضایت از زندگی می‌شوند. زندگی پاک مستلزم معنویت است که شامل معنویت، پایبندی به ارزش‌ها، وفاداری، راستی، رعایت حقوق دیگران، و زندگی سالم است. معناگرایی به پاکی زندگی یاری می‌دهد، پوچ‌گرایی و روزمرگی تدریجا پاکی زندگی را تهدید می‌کند. معنویت در برابر پوچ‌گرایی و روزمرگی ظاهرگرایانه قرار می‌گیرد. احراز سطح پاک‌زیستی با تشخیص نگاه بهداشت روان سنجیده می‌شود.

هر مکتب بزرگ فلسفی ناگزیر باید به ارزش‌ها و اخلاق توجه کند، اما آن‌ها را اگر وضع نکرده‌اند ناچار از تعالیم ادیان آسمانی برخوردار شده‌اند. در واقع، معنویت یک مشاور یا درمانگر بسته به نیرومندی‌اش موثر و کارآمد است. نظریه‌پردازانی که به معناگرایی تأکید کرده‌اند درست گفته‌اند. معنویت و پایبندی به ارزش‌ها در محور هر تجویز درمانی تخصصی جای می‌گیرد. روانشناسان و رواندرمانگران بزرگ از جمله معناگراترین اقشار هستند.

جامعه جوان و میانسال در ایران بر ارزشیابی معنوی و دینی در پاکزیستی تأکید می‌ورزند. ممکن است در پایبندی به ارزش‌ها سستی نشان دهند، اما در ژرفا و نهان وجود به ارزش‌های معنوی و دینی ارج می‌نهند.

به‌طور کلی احساس تنهایی، سردرگمی و احساس رکود در زندگی، مسأله‌ای است که بشر امروز با آن مواجه است. هر خدمت روانشناختی، هر مشاوره و هر درمانی که می‌خواهد صورت بگیرد، باید بروید به سمت حل این مسائل و ریشه‌کن کردن آن‌ها. احساس سردرگمی و ضعف در هویت را باید برطرف کند. اینکه جای من کجاست؟ من برای چه قلمرویی ساخته شده‌ام؟ اصلاً من کی هستم؟

الان مشکل بشر، ابهام در هویتش است. در کنار احساس تنهایی، احساس رکود در زندگی و در جا زدن هم وجود دارد. پیشرفتی که او می‌خواسته حاصل نشده است و قطعاً می‌خواهد در خط مشی پیشرفتش، اهداف زندگی‌اش را بازنگری کند. تمام این مسائل از ضعف معنویت نشأت می‌گیرد. معنویت وقتی ضعیف می‌شود، در هر سه جا اثر می‌گذارد.

در عمر ۸۰ یا ۹۰ ساله، معنای زندگی او چه بود؟ احساس تنهایی او را نمی‌تواند حل کند و لذا می‌رود به دنبال ایسم‌های بی‌پایه که عمدتاً سردرگمی ایجاد می‌کند. ما هدف خودمان را در زندگی از معنویت می‌گیریم. آنها می‌شوند هدف، یعنی خواسته‌ها و توانایی‌هایی که باید انجام شوند.

زندگی بر اساس ارزش‌ها، ای کاش نمی‌آورد. در نتیجه هر کسی ارزشی و معنوی زندگی کند، پشیمان نخواهد شد. هر کسی در زندگی فقط خواسته‌هایش را دنبال کند، وقتی که به خواسته‌اش می‌رسد، احساس پوچی می‌کند. احساس پوچی خودش درد جدید است، و حسرت و ای کاش می‌آورد.

پس «سرزندگی معنوی» به مفهوم گسترده، یعنی «احساس آرامش روانی و سرزندگی مبتنی بر ریشه‌دواندن معنویت در زندگی و پایبندی به ارزش‌های دینی و معنوی که عقاید و نظرات قابل‌احترامی به فرد داده و استقلال و آزادی وی را در این چارچوب تأمین می‌نماید و به وی احساس ماندگاری می‌دهد و موجب رضایت از زندگی می‌شود».

معنویت در فرهنگ سازمانی به ارزش‌ها، باورها، و اصول هر سازمانی اشاره دارد که فرد شاغل با پذیرش آن‌ها با مقتضیات سازمان انطباق یابد. به طور کلی فرهنگ‌های سازمانی را می‌توان به ۴ دسته نگهداری، کارمحوری، خشنودی، و کمالگرایی طبقه‌بندی کرد.

فهرست حمایت معنوی، مبتنی بر "ساختار تعاملی نیازهای بنیادین" تهیه شده است که با تأکید بر انتظارات مهم فردی که تعیین‌کننده‌ی خشنودی زندگی به شمار می‌آیند، یک ابزار مهم بهداشت روان محسوب می‌شود.

نگارنده: فائزه فتاحی و یاسمن رضائی

معنویت:

معنویت به پایبندی به ارزش‌های دینی و رعایت ارزش‌های معنوی اشاره دارد که به پاکزیستی منجر می‌شود. پاکزیستی با اعتقاد به خدا و اهمیت بازگشت به سرشت الهی و اصالت است، که با پیگیری زندگی پاک و سالم و بدون ریا بر پایه استقرار و مسیر نیل به ارزش‌های معنوی و پایبندی به اخلاق و قرار دادن انسانیت، درستی، راستگویی و صداقت که سولوحه زندگی و محوریت وفاداری و تعهد در زندگی است، در کنار رعایت حقوق دیگران و انصاف، تحقق پذیر است. همچنین، آزادی در لغت به معنای بی‌حد و مرز نابودی حریم خود و دیگران می‌شود و تفرد را دچار تزلزل می‌کند. بنابراین، آزادی پایدار و حقیقی تنها بر پایه‌های ارزشی استوار می‌شود و جز آن متزلزل و لرزان است، همچنین، استقلال همینگونه است. در پایان، باید دانست که ارزش‌ها اساس پایداری برای استحکام زندگی فردی و اجتماعی هستند و با اعتقاد و ایستادگی بر آن‌ها، می‌توان زندگی فردی و اجتماعی را تضمین کرد.

شرح موضوعی

معنویّت به مفهوم ریشه دواندن ارزشها در زندگی، پایبندی به ارزشهای دینی و رعایت ارزشهای معنوی است.

معنویت به ریشه دواندن ارزش‌های دینی و معنوی در زندگی فردی و اجتماعی اشاره دارد. این مفاهیم از فرد می‌خواهند که به اصول و ارزش‌های انسانی و اخلاقی پایبند باشد و آن‌ها را در تمام جوانب زندگی خود پیاده کند. معنویت به‌ویژه در شرایط سخت، فرد را قادر می‌سازد که با چشم‌اندازهای مثبت و هدفمند زندگی کند و ارتباطی عمیق‌تر با خود، دیگران و جهان پیرامونش برقرار کند.

تعریف تکمیلی

معنویّت در زندگی فرد ریشه دوانده، پایبندی به ارزشهای دینی دارد و ارزشهای معنوی را رعایت می‌کند.

تعریف انگلیسی

Spirituality refers to "rooting spirituality in life along with adherence to religious values and observance of spiritual values." Human values ​​are determined by spirituality derived from divine religions. In times of crisis, when restlessness intensifies and jeopardizes mental survival, the need for spirituality becomes more tangible than ever. Without spirituality, one cannot expect peace and consequently satisfaction in life. Peace in life comes with three components: independence, feeling supported, and spirituality. These qualities, along with purposefulness and aspiration for excellence, lead to satisfaction with life. A pure life requires spirituality, including spirituality, adherence to values, loyalty, honesty, respect for the rights of others, and healthy living. Spiritualism contributes to purity of life, while nihilism and materialism gradually threaten the purity of life. Spirituality stands against superficial nihilism and materialism. Assessing the level of purity is determined by a careful examination of mental health.

Every major philosophical school must pay attention to values ​​and ethics, but if they have not done so, they have inevitably benefited from the teachings of divine religions. In fact, spirituality is effective and efficient depending on the strength of the counselor or therapist. The theorists who have emphasized spirituality have said it correctly. Spirituality and adherence to values ​​are central to every specialized therapeutic prescription. Psychologists and psychotherapists are among the most spiritual sections.

The young and middle-aged society in Iran emphasize spiritual and religious values ​​in purity. They may show weakness in adhering to values, but they respect spiritual and religious values ​​deeply and covertly.

In general, feelings of loneliness, confusion, and a sense of stagnation in life are issues that humanity faces today. Every psychological service, counseling, and therapy that wants to take place must go towards solving these problems and rooting them out. Feelings of confusion and weakness in identity must be resolved. Where is my place? What realm am I made for? Who am I anyway?

Now the problem with humans is the ambiguity of their identity. Alongside feelings of loneliness, there is a sense of stagnation in life and being stuck. The progress one wanted has not been achieved, and certainly, they want to reconsider their life goals. All of these issues stem from a lack of spirituality. When spirituality weakens, it affects all three areas.

At the age of 80 or 90, what was the meaning of their life? Their sense of loneliness cannot solve it, so they go in search of baseless philosophies that mainly create confusion. We derive our purpose in life from spirituality. They become the goal, meaning desires and abilities that must be fulfilled.

Life based on values, oh, if it only did not come. As a result, anyone who lives according to values and spirituality will not regret it. If everyone just pursues their desires in life, when they achieve their desires, they feel emptiness. The feeling of emptiness itself is a new pain, bringing regrets and if-onlys.

So "spiritual well-being" in a broad sense, meaning "a sense of mental peace and well-being based on rooting spirituality in life and adhering to religious and spiritual values ​​that give the individual respectable beliefs and opinions, and ensures their independence and freedom within this framework, and gives them a lasting sense of satisfaction with life."

Spirituality in organizational culture refers to the values, beliefs, and principles of each organization that the employee adheres to by accepting them in line with the requirements of the organization. In general, organizational cultures can be classified into four categories: maintenance, task-oriented, satisfaction, and perfectionism.

The list of spiritual support is based on the "fundamental needs interaction structure" prepared, which is considered an important tool for mental health based on the important individual expectations that determine life satisfaction.