پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
خشنودی و بهداشت تعادل بهداشتی

ناپایایی روانی

Psychological instability
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

ناپایایی روانی یکی از حیطه‌های مهمّ انگاره تعادل روان و در معنای گسترده، دوری از معنویّت، فقدان صداقت و تعهّد، و مقایسهٔ همیشگی با دیگران برای جاه‌طلبی بدون آینده‌نگری و توجّه به مرگ است. این وضعیّت با شکّ و تردید در حلّ مسائل، نگرانی، دلمشغولی دائمی، احساس فرسودگی تدریجی، احساس تنهایی هنگام دشواری‌ها و نگرانی برای بقا همراه است. در آن تشخیص‌ها و انتخاب‌ها هیجانی است و کنجکاوی‌های خطرناک و دردسرآفرین برای تجربه رهگشا نیست. در مجموع به ناآرامی، سردرگمی، فقدان چیرگی هیجانی و رفتارهای نامتعادل منجر می‌شود.

برای مطالعهٔ بیشتر: راهنمای تفسیر فهرست پایایی: هر عامل از آرامش، بی‌تابی و ناپایایی روانی چه می‌گوید؟

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

این مفهوم در پژوهشی بر نمونه‌ای ۱۱۰۴ نفری از مردان و زنان ۱۸ تا ۴۰ ساله با تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی آشکار شد. ناپایایی پنج مؤلّفه دارد: هیجان‌پذیری (تأثّر از احساس و هیجان در تشخیص انتخابی بدون چیرگی هیجانی)، کنجکاوی (دست برنداشتن از کنجکاوی‌های خطرناک و دردسرآفرین توأم با ناآرامی برای تجربه)، مادّی‌گرایی (دوری از معنویّت و مقایسهٔ همیشگی با دیگران برای جاه‌طلبی)، تزلزل (فقدان صداقت و تعهّد بدون آینده‌نگری) و بی‌تابی (گرفتاری شکّ و تردید، نگرانی و احساس تنهایی که موجب ناآرامی و سردرگمی می‌شود). این مفهوم در چشم‌انداز معکوس پایایی روانی قرار دارد.

تعریف انگلیسی

Psychological instability is one of the important domains of the psychological equilibrium model. In its broad sense it means distance from spirituality, lack of honesty and commitment, and constant comparison with others for ambition, without foresight or attention to death. This state is accompanied by doubt and uncertainty in solving problems, worry, constant preoccupation, a sense of gradual exhaustion, loneliness in difficulties, and concern for one's survival. In it, judgments and choices are emotional, and dangerous, trouble-making curiosities for experience bring no solution. Overall it leads to restlessness, confusion, lack of emotional mastery, and unbalanced behaviors.

منابع