پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
مبانی روان‌شناسی تعاملی

مفهوم سه‌حلقه‌ای تیزهوشی

three-ring conception of giftedness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

مفهوم سه‌حلقه‌ای تیزهوشی الگویی است که جوزف رنزولی در سال ۱۹۸۶ میلادی ارائه داد. بر پایهٔ آن، تیزهوشی تعاملی برجسته و پویا از سه شاخهٔ اصلی خصایص انسانی است: توانایی بالاتر از سطح متوسط، سطوح بالای خلّاقیّت و سطوح بالای انجام یک تکلیف یا وظیفه.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

این مفهوم تأکید می‌کند که تیزهوشان افرادی توانمند یا باکفایت برای پرورش و کاربرد این ترکیب از خصایص در یکی از حیطه‌های ارزشمند عملکرد انسانی هستند. رنزولی تیزهوشی را به دو قلمرو تقسیم می‌کند: تیزهوشی تحصیلی و تیزهوشی خلّاق و مولّد. حیطهٔ نخست را «تعهّد» یا «وظیفه» و دومی را «خلّاقانه-فرآور» می‌نامد. توانایی بالاتر از متوسط این دو را متعادل می‌کند. هر یک از این خصایص به‌تنهایی یا دوتایی، بدون سومی، به ابتکار، اصالت یا فرآوری منجر نمی‌شود. این تعامل به حیطه‌های عملکرد عمومی و خاص می‌انجامد.

تعریف انگلیسی

The three-ring conception of giftedness is a model presented by Joseph Renzulli in 1986. According to it, giftedness is a prominent and dynamic interaction of three main branches of human characteristics: above-average ability, high levels of creativity, and high levels of task performance or commitment.

منابع