۳۲. رضایت از زندگی

بهداشت روان و رواندرمانی تعاملی

به طور کلّی بر پایهٔ روانشناسی تعاملی، بهداشت روان بستگی تامّ به رضایت و خشنودی از زندگی دارد و رواندرمانی تعاملی مشتمل بر پیوستاری از «راهنمایی»، «مشاوره»، «رواندرمانی حمایتی» و «بهسازی عاطفی» است.

رضایت از زندگی

رضایت از زندگی در گرو برآورده شدن انتظارات سه گانه از زندگی است که با «پاکزیستی» تحقّق می‌یابد.

خشنودی از زندگی بستگی به ارضای سه انتظار «آرامش روان»، «تفرد» و «پیشرفت» دارد. از این رو، خشنودی برایند تعاملی این سه توقّع از زندگی است. این سه انتظار در یک رابطه تعاملی متعادل و هماهنگی سبب رضایت از زندگی می‌شوند. هر فرد آدمی هنگامی که درزندگی اش از آرامش روان برخوردار باشد، در جایگاه بسزا و شایسته اش واقع شود و در این جایگاه، همواره پیشرفت کند، بی تردید از زندگی اش خشنود است و سلامت روان و بهداشت آن تأمین شده است.

به نظر می‌رسد این انتظارات با چهار عامل «درستی»، «برخورداری»، «سلامت» و «کمال» بیشترین تحقّق را دارند. امّا آنچه محور خشنودی از زندگی است با مؤلفّه «پیشرفت» تحقّق می‌یابد که مشتمل بر بالندگی، کارآمدی، معنایابی در زندگی، بهترین بودن، رشد و هدفمندی است.

ساختار رضایت از زندگی

امّا به طور کلّی همهٔ انتظارات مزبور در مفهوم «پاکزیستی» استقرار می‌یابند.

بدین سان مفهوم «پاکزیستی» در کانون و هستهٔ بهداشت روان واقع می‌شود. «پاکزیستی» چنان که ذکر شد، مرکّب از شش مؤلّفهٔ اساسی است:

معنویّت دالّ بر ارزشیابی معنوی و دینی است.

پایبندی به معنای تعهّد به ارزشهاست.

وفاداری که همراه با آرامش روانی و اصالت است.

راستی مشتمل بر راستگویی، صداقت و درستی است.

سلامت اشاره به انسانیّت، زندگی سالم و زندگی بدون ریا دارد.

رعایت به معنای پایبندی نسبت به اخلاق و حقوق دیگران است.

مفهوم پاکزیستی

از این رو، بهداشت روان نیز متأثّر از عوامل متنوّعی است که با یکپارچگی به یکدیگر پیوسته‌اند.‌

روانشناس تعاملی در تحقّق بهداشت صرفاً به یک عامل حتّی اساسی بسنده نمی‌کند؛ بلکه در پی همه عوامل دخیل است.

زیرا در رقم خوردن بهداشت روان ریشه‌های سرشتی، اجتماعی، کنشی و شناختی دخیلند و اگر بهداشت روان خدشه دار شده باشد همه عواملی که ممکن است به این ریشه‌ها آسیب زده باشند توسّط روانشناس تعاملی برّرسی می‌شوند.

گام نخست، یافتن همهٔ عوامل در یک نظام تعاملی با اوزان متنوّع است که بهداشت روان هر فرد را به ویژه رقم می‌زند.