پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
پرورش و درمان

تیزهوشی استثنایی

twice-exceptional giftedness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

«تیزهوشی استثنایی» اصطلاحی است برای نامیدن دانش‌آموزان تیزهوشی که توأمان و همزمان دچار اختلالهای رفتاری، هیجانی (عاطفی) و یا شناختی و اجتماعی هستند. از نمونه‌های آن فزون‌کنشی همراه با نارسایی توجّه، اختلال تحصیلی، افسردگی، اضطراب و اختلال گفتاری است. یکی از رایج‌ترین انواع آن تیزهوشی همراه با اختلال تحصیلی است.

برای مطالعهٔ بیشتر: ملاحظاتی در پدیده تیزهوشی استثنایی، تیزهوشی استثنایی (پدیدهٔ استثنایی دودامنه)

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

توجّه به این پدیده طیّ دههٔ گذشته گسترش چشمگیری یافته، امّا هنوز در تشخیص و تمهید خدمات حمایتی و برنامه‌های ویژه برای این جمعیّت مشکلات جدّی وجود دارد. این پدیده در آموزش عالی نیز دیده می‌شود. دانشجویان هوشمند دچار اختلال تحصیلی با وجود راهنمای رایزن ورزیده، تدریجاً از این نارسایی آسوده می‌شوند. این دانش‌آموزان معمولاً بهرهٔ هوشی متوسط تا بالای متوسط دارند و میان توانایی هوشی و پیشرفت آنها در یک یا چند زمینهٔ تحصیلی شکاف زیادی هست. گاهی به خطا «دیرآموز» تلقی می‌شوند.

تعریف انگلیسی

"Twice-exceptional giftedness" is a term for gifted students who simultaneously suffer behavioral, emotional (affective), and/or cognitive and social disorders. Examples include hyperactivity with attention deficit, learning disorder, depression, anxiety, and speech disorder. One of its most common types is giftedness accompanied by learning disorder.

منابع