تیزهوشی پیشرفتگی
تعریف
تیزهوشی پیشرفتگی یکی از قلمروهای تیزهوشی در «مکتب تعاملی تیزهوشی و استعداد» است که مکتب عاملی به آن تصریح نکرده بود. این قلمرو در کنار قلمروهای سازماندهی و آفرینندگی قرار میگیرد و با پنج زمینهٔ حرکتی، کلامی، اجتماعی، هنری و ریاضی در تعامل است. رقابتطلبی و خودباوری تحصیلی از خصایص اساسی آن شمرده میشود.
برای مطالعهٔ بیشتر: تیزهوشی پیشرفتگی، ابهامات تشخیص و تیزهوشی پیشرفتگی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
تعامل این پنج زمینه با سه قلمرو، پانزده نوع تیزهوشی را پدید میآورد؛ مانند تیزهوشی پیشرفتگی حرکتی و تیزهوشی پیشرفتگی کلامی. این نوع میتواند در یک فرد با انواع دیگر جمع شود. این مفهوم با «تیزهوشی آموزشگاهی» در نظریهٔ سهحلقهای رنزولی قرابت دارد؛ امّا مکتب تعاملی با تصریح بر پنج مؤلّفهٔ اساسی، تصویری روشنتر، ژرفتر و گستردهتر ارائه میدهد. تشخیص آن از ابهام تیزهوشی در اقلیّتها و نشانگان اختلالی رنج نمیبرد. رقابتطلبی و خودباوری تحصیلی، فشردگی دورهٔ تحصیلی را در کلاسهای همگن با معلّمان ویژه ممکن میسازد. به این ترتیب میتوان به پرورش آن پرداخت و تنگناهای مهارتهای زندگی واقعی و هوش عملی را برطرف کرد.
تعریف انگلیسی
Progressive giftedness is one of the domains of giftedness in the interactive school of giftedness and talent, which the factorial school had not explicitly specified. It stands alongside the domains of organization and creativity and interacts with five fields: motor, verbal, social, artistic and mathematical. Academic competitiveness and academic self-confidence are regarded as its essential characteristics.
منابع
- مقالات، «مکتب تعاملی استعداد و تیزهوشی: چشم اندازی نو در مبانی نظام سهگانهٔ تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/مکتب-تعاملی-استعداد-و-تیزهوشی-چشم-اندازی-نو-در-مبانی-نظام-سه-گانه-تیزهوشی-1966 — Domain introduced by interactive school; Renzulli similarity; five components; alongside creativity
- مقالات، «ابهامات تشخیص و تیزهوشی پیشرفتگی» https://www.eot.ir/مقالات/ابهامات-تشخیص-و-تیزهوشی-پیشرفتگی-1847 — Competitiveness, academic self-confidence; diagnosis; homogeneous classes; acceleration; life skills
- مقالات، «ماهیت تعاملی مفهوم تیزهوشی» https://www.eot.ir/مقالات/ماهیت-تعاملی-مفهوم-تیزهوشی-1952 — Three domains, five fields; combinations of giftedness in one person
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «13. زمینه» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/زمینه-1248 — Five fields with three domains yield fifteen types