سرسختی شناختی
تعریف
«سرسختی شناختی» یکی از مؤلّفه‌های هیجان اندیشه و یکی از دو خرده‌مقیاس «پویایی» است. به تعبیر نویسنده، یعنی برانگیختگی کنجکاوی فرد با هر مسألهٔ مبهم در قلمرو فعّالیّتهای مورد علاقه‌اش، همراه با ناآرامی و مشغولیّت فراگیر و سرسختانه که او را از راه تجربه به سوی کشف حقیقت می‌کشاند. این حالات با بدن‌لرزی و احساس تشنگی و گرسنگی همراه است.
برای مطالعهٔ بیشتر: سرسختی شناختی، سرسختی شناختی و پیگیری: پیوند کل و جزء در گسترهٔ هیجان اندیشه
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
سرسختی شناختی چهار عامل دارد: تجربهٔ کنجکاوانه، پیگیری، بدن‌لرزی و احساس تشنگی و گرسنگی. «تجربهٔ کنجکاوانه» و «پیگیری» ویژگیهای شخصیتی‌اند که با دو خصیصهٔ هیجانی بدن‌لرزی و تشنگی و گرسنگی بروز می‌یابند؛ از این رو سرسختی شناختی صرفاً یک خصیصهٔ هیجانی نیست و یک خصیصهٔ شخصیتی است. این سازه در میان دختران و پسران تیزهوش سازمانده ۱۱ تا ۱۵ ساله عاملی مشترک است که به بروز خلّاقیّت می‌انجامد. در نوجوانان قویترین پیش‌بین خلّاقیّت شمرده می‌شود و این رابطه از مسیر هوش تجربی می‌گذرد. همراه با «تعهّد» و «چیرگی» به افزایش رضایت از زندگی می‌انجامد.
تعریف انگلیسی
“Cognitive toughness” is one of the components of thought-emotion (hayajan-andisheh) and one of the two subscales of “dynamism.” In the author's words, it is the arousal of a person's curiosity by any ambiguous problem within the field of favored activities, accompanied by restlessness and a pervasive, tenacious preoccupation that drives them through experience toward discovering the truth. These states are accompanied by body tremor and feelings of thirst and hunger.
منابع
- هیجان اندیشه، «46. 183/462 (هوش) =1/945 خلّاقیّت» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/183-462-هوش-1-945-خلاقیت-1069 — Quoted definition: curiosity, tenacious preoccupation, tremor, thirst and hunger; shared factor
- هیجان اندیشه، «47. قلمرو تعاملی هیجان اندیشه» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/قلمرو-تعاملی-هیجان-اندیشه-1068 — Four factors; a personality trait, not merely emotional
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «27. فهرستهای هیجان اندیشه» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/فهرستهای-هیجان-اندیشه-1234 — Subscale of dynamism alongside emotional vitality; reliability figures
- هیجان اندیشه، «48. نیروی روانی، پویایی روانی، بیتابی و خلاقیت» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/نیروی-روانی-پویایی-روانی-بیتابی-و-خلاقیت-1067 — Strongest predictor of adolescent creativity via experiential intelligence
- هیجان اندیشه، «50. بررسی تحلیلی» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/بررسی-تحلیلی-1065 — With commitment and mastery increases life satisfaction
- هیجان اندیشه، «46. 183/462 (هوش) =1/945 خلّاقیّت» https://www.eot.ir/کتب/هیجان-اندیشه/183-462-هوش-1-945-خلاقیت-1069 — Best predictor of creativity across all grade levels