مسئولیت پذیری
تعریف
مسئولیت‌پذیری در پارادایم هستی تکاملی، یکی از مؤلفه‌های مسیری است که حیات انسان تنها با گام نهادن در آن، همراه با یادگیری و ارتقا نسبت به خود و جهان، اصالت می‌یابد. این مسئولیت‌پذیری نه فقط برای بقای زیستی، بلکه برای بالندگی معنوی، رشد ارزش‌مدار و تحقق خود اخلاقی است. مسئولیت از درون و با پیوند به غایت معنوی برمی‌خیزد، نه آن‌که از بالا تحمیل شود.
برای مطالعهٔ بیشتر: شخصیت پایدار و پیماندار: مسئولیت‌پذیری و انضباط در سال‌های نوجوانی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
مسئولیت‌پذیری از ویژگی‌های مشترک هویت پایدار با تعریف ساختار تعاملی شمرده شده است و مسئولیت‌پذیری هویتی در هویت انفعالی شکل نگرفته است. هویت شغلی و تخصصی زمینۀ مسئولیت‌پذیری فرد در شغل را فراهم می‌آورد. کاهش مسئولیت‌پذیری شغلی از طریق نزول تعهد سازمانی، کم‌وبیش به افزایش نرخ بیکاری می‌انجامد. در خانوادۀ پایدار نیز روابط اعضا بر پایۀ عشق، احترام، مسئولیت و گفت‌وگوی معنوی شکل می‌گیرد. هویت جهانی هم می‌تواند مسئولیت‌پذیری در قبال مسائل کلان، مانند محیط زیست و حقوق بشر، ایجاد کند.
تعریف انگلیسی
Responsibility-taking, in the evolutionary-existence paradigm, is one of the components of a path in which human life gains authenticity only by stepping forward, with learning and advancement, toward oneself and the world. This responsibility-taking is not only for biological survival but for spiritual flourishing, value-oriented growth and the realization of an ethical self. Responsibility arises from within, linked to a spiritual end, rather than being imposed from above.
منابع
- مقالات، «تحلیل هستی‌شناختی تکاملی زیست‌سیاست» https://www.eot.ir/مقالات/تحلیل-هستی-شناختی-تکاملی-زیست-سیاست-2028 — Responsibility for flourishing, arising from within, versus imposed biopolitical responsibility
- مقالات، «فرانگری هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی» https://www.eot.ir/مقالات/فرانگری-هستی-تکاملی-تعامل-پویای-معنوی-2077 — Responsibility toward self and world in path of learning and advancement
- مقالات، «هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی به‌مثابه بنیان پارادایم شکوفایی» https://www.eot.ir/مقالات/هستی-تکاملی-تعامل-پویای-معنوی-به-مثابه-بنیان-پارادایم-شکوفایی-2095 — Flourishing arises from interaction, self-awareness and responsibility toward self and others
- مقالات، «هویت فردی» https://www.eot.ir/مقالات/هویت-فردی-2029 — Responsibility as a trait of stable identity
- مقالات، «هویت فردی» https://www.eot.ir/مقالات/هویت-فردی-2029 — Identity-related responsibility not formed in passive identity
- مقالات، «عوامل پیشرفت تحصیلی در مدرسه» https://www.eot.ir/مقالات/عوامل-پیشرفت-تحصیلی-در-مدرسه-1941 — Occupational identity grounds job responsibility; its decline raises unemployment
- مقالات، «خانواده پایدار ایرانی» https://www.eot.ir/مقالات/خانواده-پایدار-ایرانی-2076 — Responsibility in relationships of a stable family
- مقالات، «همگرایی چندلایه جهانی» https://www.eot.ir/مقالات/همگرایی-چندلایه-جهانی-2026 — Global identity can create responsibility toward large-scale issues