نُهی
تعریف
«نُهی» گونهای از هوش است که بر پایهٔ خرد از بدیها بازمیدارد. به بیان دیگر، عقل و خردی است که از بدیها جلوگیری میکند. در مراتب عالیتر هوش، این نوع هوش از بدیها، زشتیها و نکوهیدهها ممانعت مینماید.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
خرد منبع مهمی برای انواعی از هوش است و «نُهی» در کنار «فهم»، «لُبّ» و «حِجی» از این انواع شمرده میشود. «حِجی» عقل و خردی است که پیچیدگیهای امور را درمییابد. برای مرتبهٔ بازدارندگی دو تعبیر مهم «عقل» و «نُهی» آمده است. سنجیدگی گفتار، پاککنندگی از آلایشها و پرهیز از یاوهکوشی از آثار آن است و نهیپذیری و برحذر بودن از پیرایشها تحقق مییابد.
تعریف انگلیسی
Nuhā is a kind of intelligence that, based on reason, restrains a person from evil. In other words, it is the reason and wisdom that prevents bad deeds. At the higher levels of intelligence, this type of intelligence prevents evils, ugliness, and what is reprehensible.
منابع
- مقالات، «مبانی نظری نخبگی» https://www.eot.ir/مقالات/مبانی-نظری-نخبگی-1958 — Nuhā as reason-based intelligence that restrains from evils; listed beside fahm, lubb, hijā
- مقالات، «مفاهیم بنیادین نخبگی در مبانی اسلامی» https://www.eot.ir/مقالات/مفاهیم-بنیادین-نخبگی-در-مبانی-اسلامی-1962 — Nuhā defined as reason that restrains from evils; contrasted with hijā
- روانشناسی فرهنگی، «8. مفهوم تیزهوشی در فرهنگ ایران» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-فرهنگی/مفهوم-تیزهوشی-در-فرهنگ-ایران-1351 — Restraining level of intelligence; aql and nuhā; its effects