تصمیمگیری و خلاقیت

تصمیمگیری

بر اساس مفهوم شخصیّتی «خودتعیین‌کنندگی»^۱، نیاز به پیوندجویی، عاملی بنیادی برای پرورش اجتماعی و سلامت فردی محسوب می‌شود. کسانی که در خلّاقیّت برجسته‌ترند، تعیین‌کنندگی بالاتری نیز دارند و والدین افراد خلّاق نیز از تعیین‌کنندگی فرزند پشتیبانی می‌کنند. از این رو، افراد خلّاق به کوشش بیشتر برای ادلّهٔ تعیین‌کننده‌تر گرایش دارند. (شلدون، ۱۹۹۵؛ ریان و دسی، ۲۰۰۰)

چنین شرایط شخصیّتی آنها را برای «قاطعیّت» و برتری «تصمیمگیری» آماده می‌کند. چنان‌که نتایج پژوهشها گویای وجود این خصایص شخصیّتی در میان افراد خلّاق هستند. حتّی برای گونه‌های شخصیّت (علی‌رغم وجود تفاوت‌های جنسیّتی در این حوزه) امکان پیش‌بینی «قاطعیّت» را بیشتر فراهم می‌آورند. (لت و همکاران، ۱۹۷۹) این گونه است که فرد خلّاق رفتارهای جرأتمندانه‌ای بروز می‌دهد. (تاکر، ۱۹۹۱)

بررسیهای دیگر نیز نشان می‌دهند که به طور کلّی «حلّ مسأله» با «تصمیمگیری» مرتبط است. برخی تفاوتهای فردی مهمّ در کیفیّت حلّ مسأله و تصمیمگیری از لحاظ جنبه‌های شخصیّت و روش شناخت وجود دارد. (هایت، ۱۹۹۲)

از این رو، مطالعات نیز نشان می‌دهند به طور کلّی نظام شخصیّتی فرد خلّاق به گونه‌ای است که با حفظ فاصله از مسأله و بهره‌گیری از همهٔ چشم اندازها، قادر است ارزشها، عقاید و باورهای متعارض را در خود، یکپارچه سازد و آنها را در مسیر عملی خاصّی همگرا و منسجم کند. این ویژگی از مشابهتهای اساسی میان فرد خلّاق با یک مشاور مجرّب ورزیده به شمار می‌آید. (کارسون، ۱۹۹۹)

1. Self-determination ↩︎