پرش به محتوای اصلی
مبانی روان‌شناسی تعاملی هیجان اندیشه

بیتابی روانی

Psychological distress·Mental restlessness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

بیتابی روانی یکی از مؤلّفه‌های هیجان اندیشه است و به معنای بیقراری، دلمشغولی، شکّ و تردید، احساس دلشورگی، دلنگرانی، بیمناکی، فرسودگی، تنهایی و ناامیدی در هنگام گردش اندیشه و رویارویی با مسأله است. این حالت با نارضایتی شغلی همراه است و رضایت شغلی را کاهش می‌دهد.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

بیتابی روانی در فضای شغلی‌ای رخ می‌دهد که در آن به گرفتاری کارمند رسیدگی نمی‌شود، عدالت و مدیریت صحیح و امنیت شغلی وجود ندارد و آرامش روانی حس نمی‌شود. در پژوهشی بیتابی روانی به‌تنهایی حدود هشت‌درصد تغییرات رضایت شغلی را تبیین کرد، در حالی که هوش تحلیلی رضایت شغلی را پیش‌بینی نکرد. «روان‌آزردگی» و «برونگردی» بیش از سه مؤلّفهٔ دیگر شخصیّت، بیتابی روانی را پیش‌بینی می‌کنند. «ارزشگذاری انتزاعی» موجب کاهش بیتابی روانی نوجوانان می‌شود. تحقّق خشنودی در زندگی نیز بیتابی روانی را کاهش می‌دهد.

تعریف انگلیسی

Psychological distress (bitābi-ye ravāni) is one of the components of thought-emotion (hayajān-andisheh) and means restlessness, preoccupation, doubt and hesitation, anxiety, worry, fearfulness, exhaustion, loneliness and hopelessness during the flow of thought and when facing a problem. It accompanies job dissatisfaction and lowers job satisfaction.

منابع