پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ج ح خ د ر ز س ش ط ظ ف ک گ م ن و ه ی
مبانی روان‌شناسی تعاملی هیجان اندیشه

بیتابی روانی

Psychological distress·Mental restlessness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی ۳ دقیقه مطالعه

تعریف

بیتابی روانی به معنای بی‌قراری، دل‌مشغولی، شک و تردید، احساس دل‌شورگی، دل‌نگرانی، بیمناکی، فرسودگی، نا‌امیدی، تنهایی، در هنگام گردش اندیشه و رویارویی با مسائل، موجب کاهش خلاقیت دختران نوجوان نمی‌شود.

در مورد بیتابی روانی، بررسی مقایسه‌ای همبستگی خلاقیت و هیجان‌اندیشه در دختران و پسران تیزهوش و مستعد نشان داد که خلاقیت پسران و دختران تیزهوش با پویایی روانی همبستگی مثبت و با بیتابی روانی همبستگی منفی دارد. به طور کلی، مولفه‌های بزرگ شخصیت، نیرومندترین پیش‌بینی‌ها، به ویژه برای کنجکاوی، پیگیری، اندیشه‌هیجانی، فعالیت، یقین‌فرسایی و احساس تنهایی است. روان‌آزردگی و برون‌گردی نیز بیش از مولفه‌های دیگر بیتابی روانی (یقین‌فرسایی و احساس تنهایی) را پیش‌بینی می‌کنند.

میان بیتابی روانی با روان‌آزردگی، برون‌گردی، توافق‌پذیری، و وظیفه‌مندی پیوند وجود دارد.

رضایت شغلی زنان و مردان شاغلی که دچار بیتابی روانی هستند، کاهش می‌یابد. این مفهوم نشان می‌دهد که نارضایتی شغلی با بیتابی روانی همراه است. بیتابی روانی به معنای نا‌امیدی از خود، احساس دایمی خستگی و ناتوانی، و احساس دل‌نگرانی دائمی در هنگام رویارویی با یک مسئله جدی در زندگی، هیجان‌پذیری و تأثر از احساس شخصی و دیگران در هنگام انتخاب و تشخیص خوب و بدی و انجام رفتارهای نامتعادل است.

به مفهوم گسترده‌تر، بیتابی روانی به معنای شدت اندیشه‌گردی، فعالیت، و گفت و گوی ذهنی در ارتباط با مسائل فکری، فرد را دچار گرفتاری درونی، دل‌مشغولی، و بی‌قراری مستمر و دائمی می‌کند. این وضعیت همراه با سرگشتگی و احساس از دست دادن یقین است، شک و تردید در حل مسائل فرد را گرفتار می‌کند، و او نسبت به حل مسائل خود دچار بیمناکی و نگرانی می‌شود. فراموشی و ضعف حافظه او را کلافه می‌کند، به‌ویژه وقتی مسئله جدی است ولی حل نمی‌شود. نا‌امیدی از خود، احساس فرسودگی تدریجی، احساس دائمی خستگی، ناتوانی و تنهایی او را فراگرفته و در قالب کم‌کاری و عدم فعالیت بروز می‌کند.

مهم‌ترین نکته این است که منشاء اضطراب و افسردگی بیتابی روانی است.

نگارنده: فاطمه حسین زاده

شرح موضوعی

«بیتابی روانی» به فرسودگی روانی تدریجی ناشی از «گردش اندیشه» اشاره دارد که همراه با نارساییهای روان تنی است.

«بیتابی» در معنای گسترده یعنی: شدّت اندیشه گردی، فعّالیّت و گفت‌وگوی ذهنی در ارتباط با مسائل فکری، فرد را دچار گرفتاری درونی، دلمشغولی و بیقراری مستمرّ و دائمی می‌کند که همراه با سرگشتگی و احساس از دست دادن کامل یقین است؛ شکّ و تردید در حلّ مسائل فرد را گرفتار می‌کند و او در حسرت کسانی به سر می‌برد که همیشه در حال یقین زندگی می‌کنند؛ نسبت به حلّ مسائل خود دچار بیمناکی و نگرانی می‌شود؛ فراموشی و ضعف حافظه، کلافه‌اش می‌کند؛ به ویژه وقتی مسأله جدّی است ولی حلّ نمی‌شود، ناامیدی از خود، احساس فرسودگی تدریجی، احساس دایمی خستگی و ناتوانی و احساس تنهایی وی را فرا گرفته و در قالب کم‌کاری و عدم فعّالیت بروز می‌یابد و خواب را از او می‌گیرد و او با دلشورگی و دلنگرانی دائماً احساس می‌کند که برای انجام فعّالیت تحت فشار است و در پی آن، احساس خشکی دهان، افزایش ضربان و تپش قلب و سردرد بروز می‌یابد.

تعریف انگلیسی

Psychological distress refers to restlessness, preoccupation, doubt, feelings of agitation, worry, apprehension, fatigue, hopelessness, loneliness, during the process of thinking and dealing with issues, does not reduce the creativity of adolescent girls. In the case of psychological distress, a comparative study of the correlation between creativity and emotional intelligence in gifted and talented girls and boys showed that the creativity of gifted and talented boys and girls has a positive correlation with emotional dynamism and a negative correlation with psychological distress. In general, the major components of personality are the strongest predictors, especially for curiosity, pursuit, emotional thought, activity, certainty, and loneliness. Psychological distress and extraversion also predict more than other components of psychological distress (certainty and loneliness). There is a link between psychological distress, job satisfaction, agreeableness, and conscientiousness. The job satisfaction of working women and men who suffer from psychological distress decreases. This concept shows that job dissatisfaction is associated with psychological distress. Psychological distress means disappointment in oneself, a constant feeling of tiredness and inability, and a constant feeling of worry when facing a serious problem in life, excitement and influence of personal and others' feelings when making good and bad choices and engaging in unbalanced behaviors.

In a broader sense, psychological distress, meaning intense rumination, activity, and mental conversation regarding intellectual issues, constantly and continuously traps the individual in inner turmoil, preoccupation, and restlessness. This situation, accompanied by confusion and a sense of losing certainty, traps the individual in doubt and uncertainty in solving problems, making them feel apprehensive and worried about solving their own problems. Forgetfulness and memory weakness overwhelm them, especially when the problem is serious but remains unsolved. Disappointment in oneself, a gradual feeling of fatigue, a constant feeling of tiredness, inability, and loneliness engulf them and manifest as reduced productivity and inactivity. The most important point is that the source of anxiety and depression is psychological distress.