تجاذب اقتصاری
تعریف
«تجاذب اقتصاری» انگارهای است که نگارنده برای تبیین ریشهها و بنیادهای پدیدآیی و شکلگیری تعهّد سازمانی مطرح کرده است. «تجاذب» به پذیرش متقابل میان فرد و سازمان اشاره دارد و «اقتصاری» به جنبهٔ انحصاری و تخصیصی این پذیرش توجّه میدهد. بر این پایه، بالاترین سطح تعهّد سازمانی در شاغلی است که وجود خود را وقف سازمانی خاصّ میکند و فردیّت او در بهترین وضعیت، منحصراً در همان سازمان پذیرفته میشود.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
این انگاره دو حوزهٔ بنیادی را در پدیدآیی تعهّد سازمانی دخیل میداند: سازمانپذیری و فردپذیری. کاهش تعهّد و مسؤولیّتپذیری فرد کم و بیش به انفکاک او از شغل میانجامد و اگر گسترده شود، آمار بیکاری را افزایش میدهد. تقویت تعهّد سازمانی شاغلان را حفظ میکند و شرایط را برای توسعهٔ عمومی هموار میسازد. از توصیههای کاربردی انگاره میتوان به گرم و صمیمانهتر شدن فضای انسانی میان کارکنان، رعایت عزّت نفس منابع انسانی متخصّص و آگاه ساختن کارشناسان از اطّلاعات و تصمیمهای مدیران اشاره کرد.
تعریف انگلیسی
"Exclusive mutual attraction" (tajāzob-e eqtesāri) is a model the author proposes to explain the roots and foundations of how organizational commitment arises and forms. "Mutual attraction" refers to reciprocal acceptance between individual and organization, and "exclusive" draws attention to the exclusive and allocative aspect of that acceptance. On this basis, the highest level of organizational commitment is found in an employee who dedicates his being to one specific organization, and whose individuality is, at best, accepted solely in that organization.
منابع
- روانشناسی کار و مدیریت، «4. فصل دوم انگارهٔ تجاذب اقتصاری در تعهّد سازمانی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-دوم-انگاره-تجاذب-اقتصاری-در-تعهد-سازمانی-1492 — Defines تجاذب and اقتصاری; highest commitment; model purpose; commitment-unemployment link
- روانشناسی کار و مدیریت، «4. فصل دوم انگارهٔ تجاذب اقتصاری در تعهّد سازمانی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-دوم-انگاره-تجاذب-اقتصاری-در-تعهد-سازمانی-1492 — Model involves two foundational domains: organization-acceptance and individual-acceptance
- روانشناسی کار و مدیریت، «6. 3 شالوده سازمان» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/3-شالوده-سازمان-1490 — Practical recommendations of the model for increasing commitment