تصمیمگیری
تعریف
تصمیمگیری فرایند انتخاب یک گزینه از میان دو یا چند گزینه است که از انتظار نشأت میگیرد و در متن و محور زندگی هر انسان صاحباختیار جای دارد. به همین دلیل تابعی از خصایص شخصیّتی، شناختی، عاطفی و نگرشی است. بر پایه الگوی پنجوجهی، برایند تعاملی ظرفیّت تحلیلی، دانش تخصّصی، کارآزمودگی، انگیزش درونی و ویژگیهای شخصیّتی است.
برای مطالعهٔ بیشتر: تصمیمگیری و تعالی فردی، نظریههای فرهنگی تصمیمگیری
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
انگیزش درونی نقطه آغازین پدیدآیی تصمیم است و دانش تخصّصی زمینه شناختی و چشمانداز آن را فراهم میکند. کارآزمودگی مؤلّفه عملی تصمیمگیری است. تصمیمگیری ذاتاً انفرادی است و تصمیمگیری مستقل به خودباوری و عزّت نفس نیرومند نیاز دارد. تصمیمگیری یکی از مراحل اساسی مدیریت است. تصمیمگیری واگرا یعنی برای یک موضوع میتوان تصمیمهای درست متعدّدی داشت. برای گزینش شغل نیز «آمادگی برای تصمیم» لازم است.
تعریف انگلیسی
Decision-making is the process of choosing one option from two or more options, arising from expectation and located at the centre of every autonomous person's life. It is therefore a function of personality, cognitive, affective and attitudinal characteristics. According to the five-facet model, it is the interactive outcome of analytical capacity, specialized knowledge, experience, intrinsic motivation and personality traits.
منابع
- روانشناسی کار و مدیریت، «37. فصل شانزدهم پایههای روانشناختی تصمیمگیری» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-شانزدهم-پایه-های-روانشناختی-تصمیمگیری-1459 — Definition as choice process; five-facet model; motivation, knowledge, experience
- روانشناسی سازمانی، «35. تصمیمگیری و هویّت شغلی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-سازمانی/تصمیمگیری-و-هویت-شغلی-1263 — Process of choosing among options; central to life; readiness for decision
- روانشناسی کار و مدیریت، «35. فصل پانزدهم تصمیمگیری و هویّت شغلی» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-پانزدهم-تصمیمگیری-و-هویت-شغلی-1461 — Same definition; occupational domain; readiness for decision
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «34. استنباطهای کاربردی» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/استنباطهای-کاربردی-1371 — Basic stage of management; divergent decision-making defined
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «33. ارزشیابی عملکرد معلّم در برنامه» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/ارزشیابی-عملکرد-معلم-در-برنامه-1372 — Inherently individual; requires self-belief and self-esteem