خودنظم‌جویی
تعریف
خودنظم‌جویی کوشش مستقل و انفرادی برای انجام منظم فعالیت‌های تحصیلی همراه با نظم درونی است. در آن، دانش‌آموز خود با پیگیری فردی و نظمی شخصی به تحصیل می‌پردازد. این شیوه در برابر انجام کار با برنامه و انضباط رسمی از سوی معلم یا اطرافیان قرار دارد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
پیشرفت تحصیلی بدون احساس مسئولیت شخصی دانش‌آموز در نقش تحصیلی امکان‌پذیر نیست و خودنظم‌جویی می‌تواند شرایط تحقق آن را فراهم کند. انجام آن دست‌کم به دو ویژگی نیاز دارد: خودباوری مثبت و انگیزهٔ درونی نیرومند. در فعالیت‌های تحصیلیِ مورد علاقه و در فضای همسالیِ همگن، بیشترین تأثیر مثبت را نشان می‌دهد. خودنظم‌جویی با هویت‌یابی رابطهٔ نزدیکی دارد و پیگیری علایق شخصی از این راه به بهسازی هویت یاری می‌دهد. در یک برنامهٔ رفع ضعف تحصیلی تیزهوشان، انجام راهبردهای خودنظم‌جویی تدبیر محوری بود و نتایج مثبتی داشت.
تعریف انگلیسی
Self-regulation is an independent, individual effort to carry out academic activities in an orderly way, accompanied by inner discipline. In it, the student studies through personal follow-up and a personal order. This stands in contrast to working under a formal schedule and discipline imposed by the teacher or others.
منابع
- استعداد و تیزهوشی، «78. نقش هویّت مبهم» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/نقش-هویت-مبهم-1138 — Core definition: independent individual effort with inner discipline versus formal discipline
- مقالات، «هدفمندی و پیشرفت تحصیلی» https://www.eot.ir/مقالات/هدفمندی-و-پیشرفت-تحصیلی-1980 — Requires positive self-belief and strong intrinsic motivation; enables academic progress
- استعداد و تیزهوشی، «76. سازگاری محیطیّ» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/سازگاری-محیطی-1140 — Definition, strategies' positive results for gifted students, prerequisite traits
- استعداد و تیزهوشی، «78. نقش هویّت مبهم» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-و-تیزهوشی/نقش-هویت-مبهم-1138 — Strongest effect with interest and peers; link to identity formation