شوخ طبعی
تعریف
شوخ‌طبعی خصیصه‌ای هیجانی است و از عمده‌ترین تظاهرهای هیجانی خلّاقیّت به شمار می‌آید. این خصیصه از پنج وجه و جلوهٔ کلّی برخوردار است که یکی از آن‌ها کنش هوشمندانهٔ ذهنی (خلّاقانه) است. شوخ‌طبعی در اندیشهٔ واگرا و حلّ مسأله نقش خاصّی ایفا می‌کند.
برای مطالعهٔ بیشتر: شوخ‌طبعی: سرزندگی ذهن یا سپر دل؟
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
شخصیّت خلّاق طنز را می‌پسندد و از شوخ‌طبعی و ظرافت ذهنی برخوردار است. بر پایهٔ تجارب بالینی استنباط می‌شود که شوخ‌طبعی می‌تواند محصول واکنشهای هیجانی شدید باشد و حسّاس بودن فرد را نسبت به معانی اساسی مزاح نشان دهد. خلّاقیّت همبستگی مثبتی با فرآوری بذله‌گویانه دارد. در مقایسهٔ بیماران روانی با گروه گواه، کسانی که دچار آشفتگی هیجانی و به‌ویژه اضطراب بودند، در دریافت مزاح کمبودهایی داشتند. شوخ‌طبعی و بذله‌گویی در کلاس درس، همان‌گونه که خلّاقیّت را تقویت می‌کند، باعث کاهش اضطراب، تنیدگی، دلتنگی و ملالت خاطر می‌شود.
تعریف انگلیسی
Sense of humor is an emotional trait and one of the foremost emotional manifestations of creativity. It has five general aspects and expressions, one of which is intelligent (creative) mental action. Sense of humor plays a particular role in divergent thinking and problem solving.
منابع
- مقالات، «خلّاقیّت و هیجان» https://www.eot.ir/مقالات/خلاقیت-و-هیجان-1910 — Emotional manifestation of creativity; five aspects; divergent thinking; classroom effects
- مقالات، «پارادایم شش وجهی خلّاقیّت» https://www.eot.ir/مقالات/پارادایم-شش-وجهی-خلاقیت-1874 — Clinical inference, anxiety and humor reception deficits, creative personality
- خلّاقیّت، «21. خلّاقیّت و هیجان» https://www.eot.ir/کتب/خلاقیت/خلاقیت-و-هیجان-1424 — Same claims on humor, creativity, and reduced anxiety
- مقالات، «بررسی رابطهٔ هوش و واکنشهای هیجانی با جلوه‌های خلّاقیّت در دانش‌آموزان تیزهوش» https://www.eot.ir/مقالات/بررسی-رابطه-هوش-و-واکنش-های-هیجانی-با-جلوه-های-خلاقیت-در-دانش-آموزان-تیزهوش-1865 — Humor as emotional manifestation; role in problem solving