فهم
تعریف
فهم نوعی هوش خاص است که به معنای دریافت و خردورزی همراه با ظرافت طبع است. خرد منبع مهمی برای انواعی از هوش شمرده می‌شود و هرگاه دریافت و خردورزی با ظرافت طبع همراه باشد، «فهم» نام می‌گیرد. فهم در برابر «غباوت» قرار می‌گیرد.
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
هوش ابزار اندیشه، وسیلهٔ تفکّر و آلت فهم و دقّت، به‌ویژه فهم ادب و وقوف نسبت به حفظ حق، به شمار می‌آید. فهم روح خردمندی شمرده می‌شود و با سرشتی فرشته‌گونه سبب مجد و بزرگی است. فهم قابلیت تعلّم و یادگیری دارد و به شنیدن گفته‌ها و پیروی از برترین آن‌ها که موجب هدایت و خردمندی است، امکان می‌دهد. در کنار آن، «فطنت» هوشی است که فهم حقایق کلام را ممکن می‌کند.
تعریف انگلیسی
Understanding (fahm) is a particular type of intelligence, meaning perception and rational reflection accompanied by refinement of disposition. Reason is regarded as an important source of various types of intelligence, and when perception and rational reflection are accompanied by refinement of disposition, it is called "fahm". Fahm stands opposed to "ghabāvat" (obtuseness).
منابع
- مقالات، «مفاهیم بنیادین نخبگی در مبانی اسلامی» https://www.eot.ir/مقالات/مفاهیم-بنیادین-نخبگی-در-مبانی-اسلامی-1962 — Fahm as intelligence: perception, reasoning, refinement; spirit of wisdom, learning
- مقالات، «مبانی نظری نخبگی» https://www.eot.ir/مقالات/مبانی-نظری-نخبگی-1958 — Reason as source; fahm named; opposed to ghabāvat; intelligence as tool
- مقالات، «بررسی مبانی نظری نخبگی» https://www.eot.ir/مقالات/بررسی-مبانی-نظری-نخبگی-1867 — Same definition and opposition to ghabāvat as p1958c6
- نخبه‌شناسی، «21. بحث و نتیجه‌گیری» https://www.eot.ir/کتب/نخبه-شناسی/بحث-و-نتیجه-گیری-1029 — Restates fahm as perception and reasoning with refined disposition