پرش به محتوای اصلی

راهنمای تفسیر فهرست سرزندگی: بالندگی متعالی و پشتیبانی موجّه چه می‌گویند؟

نوشته هیئت تحریریه ۶ دقیقه مطالعه مقاله متوسط

برای: دانشجویان

«فهرست سرزندگی» یکی از سنجه‌های سامانهٔ جستجوی استعداد است و در دستهٔ «نارضایتی از زندگی» جای دارد. این فهرست نشان می‌دهد که فرد تا چه اندازه در زندگی خویش احساس پیشرفت، کارآمدی و معنا می‌کند و حمایت و پذیرش اطرافیانش را تا چه حد حس می‌نماید. بنابراین مخاطب آن هر کسی است که می‌خواهد تصویر روشن‌تری از احساس خود دربارهٔ جایگاه، پیشرفت و پشتیبانی‌هایی که در زندگی دریافت می‌کند به دست آورد.

پاسخ آنلاین به فهرست سرزندگی در سامانهٔ جستجوی استعداد.

این فهرست دو عامل دارد: «بالندگی متعالی» و «پشتیبانی موجّه». عامل نخست بیشتر به احساس فرد دربارهٔ پیشرفت، جایگاه و معنای زندگی خویش مربوط می‌شود و عامل دوم به احساس او دربارهٔ همراهی، پذیرش و حمایت اطرافیان. در این‌جا نخست به معرفی هر یک از این دو عامل می‌پردازیم، سپس ریشهٔ مفهومی آن‌ها را در نوشته‌های نگارنده بررسی می‌کنیم و در پایان شیوهٔ خواندن نتیجه را یادآور می‌شویم.

الف ـ بالندگی متعالی

«بالندگی» در این‌جا به معنای احساس رشد، پویایی و هدفمندی در زندگی است و «متعالی» بر جهت‌گیری فرد به سوی بهترین بودن تأکید دارد. بر پایهٔ تعریف این عامل، فرد از شهرتی که دارد خشنود است و به معنای زندگی‌اش دست یافته است. او در زندگی خود احساس پیشرفت و موفقیت می‌کند، اما پیشرفتی را که انتظار داشته، به دست نیاورده است.

چنین فردی جایگاه عالی‌ای را در زندگی کسب کرده و خود را فردی بالنده، پویا و هدفمند می‌داند. او در جایگاه شایسته‌ای قرار گرفته است، در مسیر بهترین بودن گام برمی‌دارد و همواره برای دستیابی به رتبهٔ نخست در زندگی تلاش می‌کند. افزون بر این، دیگران او را فردی کارآمد می‌شناسند.

نمرهٔ بالا در این عامل به این معناست که توصیف‌های فوق بیشتر با احساس فرد دربارهٔ زندگی‌اش همخوانی دارد؛ یعنی خشنودی از جایگاه و شهرت، احساس دستیابی به معنای زندگی، احساس پیشرفت و کوشش برای بهترین بودن. باید توجّه داشت که در خود تعریف این عامل، احساس پیشرفت در کنار این دریافت آمده است که پیشرفت مورد انتظار هنوز تحقّق نیافته است. پس نمرهٔ بالا لزوماً به معنای احساس رسیدن به همهٔ آرزوها نیست.

نمرهٔ پایین نشان می‌دهد که این توصیف‌ها کمتر با احساس کنونی فرد همخوان است؛ یعنی او کمتر خود را در جایگاهی شایسته، بالنده و هدفمند احساس می‌کند و احساس پیشرفت و کارآمدی در وی کمتر است.

ب ـ پشتیبانی موجّه

«پشتیبانی» به حمایت و همراهی اطرافیان اشاره دارد و «موجّه» بیانگر آن است که این پشتیبانی بر پذیرش و احترام به فرد استوار است. بر پایهٔ تعریف این عامل، فرد در دیگران احساس راحتی ایجاد می‌کند و از کسانی که از تشویق‌های مورد انتظارشان برخوردار نیستند، حمایت می‌نماید. او همان‌گونه که هست پذیرفته می‌شود و از همکاری و همراهی اطرافیانش بهره‌مند است. اطرافیان برای دیدگاه‌ها و نظرات او ارزش قائل‌اند و به آن‌ها احترام می‌گذارند.

این فرد در مسیر زندگی خود به دنبال یک راهنماست و در مواقع دشوار از حمایت دیگران بهره می‌برد؛ اما هنگام رویارویی با تنهایی یا سختی‌های زندگی، احساس تنهایی می‌کند و جویای حمایت و پشتیبانی می‌شود.

مدخل فرهنگ‌نامه نکتهٔ مهم دیگری را نیز به این تعریف می‌افزاید: این فرد بر این باور است که احساس امنیت در زندگی باید همراه با پیشرفت او باشد. او امنیتی را که با پیشرفتش پیوندی نداشته باشد نمی‌پذیرد و جایگاهی را که به پیشرفتش نینجامد نمی‌پسندد. برای وی، احساس امنیت هنگامی مطلوب است که موجب پیشرفت و توسعه‌اش شود و او از جایگاهی راضی است که به پیشرفتش یاری رساند.

نمرهٔ بالا در این عامل به این معناست که فرد بیشتر احساس پذیرفته‌شدن، همراهی و احترام از سوی اطرافیان دارد و حمایت را در کنار پیشرفت خویش می‌جوید. در عین حال، تعریف این عامل نشان می‌دهد که حتی در این حالت نیز ممکن است در لحظه‌های تنهایی و سختی، نیاز به حمایت و پشتیبانی آشکارتر شود. نمرهٔ پایین بیانگر آن است که فرد این پذیرش، همراهی و احترام را کمتر احساس می‌کند.

ج ـ ریشهٔ مفهوم در انگارهٔ تعادل روان

بسط نظری و پژوهشی «هیجان اندیشه» در گسترهٔ سلامت روان به پی‌ریزی «انگارهٔ تعادل روان» انجامیده است. این انگاره از تعامل نظریهٔ هیجان اندیشه با «نظریهٔ تعاملی انتظار» و «ماهیّت تعاملی شخصیت» پدید آمده است. بررسی پژوهشی در نمونه‌ای مرکّب از هزار و چهارصد مرد و زن هجده تا چهل و چهار ساله نشان داد که «تعادل روان» برایند تعاملی این دو نظریه و ماهیّت تعاملی شخصیت است. این انگاره سه قلمرو گسترده را در بر می‌گیرد:

1 ـ خشنودی روانی، که بر بزرگ‌ترین مؤلّفه‌های رضایت از زندگی متمرکز است؛

2 ـ پایداری، که بر «حاکمیّت نظم در جایگاه‌یابی و رهیابی پشتیبانی‌شده برای پیشرفت» تأکید دارد؛

3 ـ دادپویی، که به نیرومندی شخصیتی و «روان‌آرامی» ناشی از «پاک‌زیستی» اشاره می‌کند.

تعبیر «جایگاه‌یابی و رهیابی پشتیبانی‌شده برای پیشرفت» به‌خوبی با دو عامل فهرست سرزندگی هم‌سوست. در عامل بالندگی متعالی، سخن از جایگاه شایسته و احساس پیشرفت است و در عامل پشتیبانی موجّه، سخن از حمایتی است که باید با پیشرفت فرد همراه باشد.

واژهٔ «سرزندگی» نیز در نوشته‌های نگارنده جایگاه ویژه‌ای دارد. در قلمرو خشنودی، «سرزندگی معنوی» به معنای «احساس آرامش روانی و سرزندگی مبتنی بر ریشه دواندن معنویّت در زندگی و پایبندی به ارزش‌های دینی و معنوی» است؛ ارزش‌هایی که عقاید و نظرات قابل‌احترامی به فرد می‌دهند، استقلال و آزادی وی را در این چارچوب تأمین می‌کنند، به او احساس ماندگاری می‌بخشند و موجب رضایت از زندگی می‌شوند. همین تأکید بر احترام به نظرات فرد و پیوند سرزندگی با رضایت از زندگی، در تعریف عامل‌های این فهرست نیز دیده می‌شود.

د ـ نتیجه را چگونه بخوانیم؟

نتیجهٔ این فهرست توصیفی از احساس کنونی شما دربارهٔ پیشرفت، جایگاه، معنا و حمایت اطرافیان است و نباید آن را تشخیص یا برچسبی قطعی دربارهٔ شخصیت یا سلامت روان خود تلقّی کنید.

بهتر است دو عامل را در کنار یکدیگر بخوانید؛ زیرا در هر دو تعریف، پیشرفت محور اصلی است: یکی از احساس پیشرفت و جایگاه سخن می‌گوید و دیگری از حمایتی که باید به پیشرفت بینجامد. همچنین هر دو تعریف حالت‌هایی آمیخته را توصیف می‌کنند؛ خشنودی از جایگاه همراه با این احساس که پیشرفت مورد انتظار هنوز تحقّق نیافته، و بهره‌مندی از پذیرش و همراهی دیگران همراه با احساس تنهایی در هنگام سختی. از این‌رو هر نمره را باید با توجّه به همین ظرافت‌ها فهمید.

سرانجام، با توجّه به انگارهٔ تعادل روان، احساس سرزندگی برایندی تعاملی است؛ یعنی هم به احساس فرد دربارهٔ جایگاه و رهیابی خویش بستگی دارد و هم به پشتیبانی‌ای که در مسیر پیشرفت دریافت می‌کند. بنابراین نتیجهٔ این فهرست می‌تواند فرصتی برای اندیشیدن دربارهٔ پیوند این دو قلمرو در زندگی شما باشد.

نشانی آزمون: فهرست سرزندگی.

منبع

سنجه‌های جستجوی استعداد، «فهرست سرزندگی» — صفحهٔ آزمون

فرهنگ‌نامه، «بالندگی متعالی» — بالندگی متعالی

فرهنگ‌نامه، «پشتیبانی موجّه» — پشتیبانی موجه

مقالات دکتر کاظمی، «انگارهٔ تعادل روان» — انگاره تعادل روان

فرهنگ‌نامه، «سرزندگی معنوی» — سرزندگی معنوی

فرهنگ‌نامه، «معنویت دینی» — معنویت دینی

مقالات دکتر کاظمی، «رواندرمانی تعاملی در گستره پژوهش» — رواندرمانی تعاملی در گستره پژوهش