پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ج ح خ د ر ز س ش ط ظ ف ک گ م ن و ه ی
ظرفیت‌های روانی استعداد

ساختار کروی استعداد

مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

طبیعت استعداد از یک شاکله و بافت تعاملی برخوردار است: حیطه شناختی، حیطهٔ رفتاری و زمینه خاصّ.

حیطهٔ شناختی شامل سه توانایی یادگیری و حیطهٔ رفتاری مرکّب از دو توانایی انجام کار است. از سه توانایی یادگیری می‌توان به مثابهٔ سه نوع «هوش» یاد کرد و دو توانایی انجام کار نیز در واقع دو نوع «کنش» را تشکیل می‌دهند.

از این رو، بر اساس «ساختار کروی استعداد» در مجموع، پنج «توانایی بنیادین» وجود دارد سه نوع هوش یا توانایی یادگیری به ترتیب «هوش تحلیلی»، «هوش تجربی» و «هوش تحصیلی» نامیده شدند و دو نوع کنش یا توانایی انجام کار نیز به ترتیب «کنش نوسودمندی» و «کنش وظیفه مندی» نام می‌گیرند.

بر این اساس، بر پایهٔ تواناییهای بنیادین کشف شده در تعامل با زمینه‌ها می‌توان یک «ساختار کروی» را ارایه داد.

[محل درج تصویر: interactive_psychology_spherical_talent_structure.png]

ساختار کروی استعداد

بر پایه آنچه بیان شد، از «استعداد» می‌توان این تعریف را ارائه داد: «توانایی درک، یادگیری و طبقه‌بندی مفاهیم ویژهٔ یک زمینه و یا انجام ماهرانهٔ کار و بروز قابلیّتهای‌ شخصی‌ در آن زمینه است».